Skip to main content

Full text of "Kushtetuta e Kosoves 1969"

See other formats


Duke u nisur nga zhvillimi socialist, shoqë- 
ror, ekonomik dhe politik i Krahinës Socialiste Auto- 
nome të Kosovës dhe me qëllim që: 

në bazë të sukseseve itë arritura gjer më 
tani në zhvillimin socialist të Krahinës dhe ndry- 
shimeve tani më të realizuara shoqërore, ekonomike 
e pohtike, të shpreh në mënyrë me te plote 
marrëahënjet shoqërore dhe rregullnni shoqëror- 

P ° ’ të sigurohet barazia e Malazezëve, Sërbëve, 
Shqiptarëve dhe Turqëve në Krahinë, afrirm mxdis 
tyre dhe zhvillimi i vëllazërimit e bashkimit me ko- 
mbet e kombësitë e Republikës Socialste të Sërbise 
dhe të Republikës Socialiste Federative të Jugoslla- 
visë; 

në kushtet e reja të hapen proceset për zhvi- 
llimin e mëtejshëm të Krahinës Socialiste Autonome 
të Kosovës si bashkësi socialiste demokratike sho- 
qërore politike; 

dhe duke shprehur vullnetin e kombeve e të 
kombësive dhe të njerëzve punonjës të Krahinës, 
Kuvendi i Krahinës Autonome të Kosovës e Metohi- 
së në përputhje me parimet e Kushtetutës së Re- 
publikës Socialiste Federative të Jugosllavisë dhe me 
Kushtetutën e Republikës Socialiste të Sërbise, 
nxjorr: 


Në bazë të nenit 49, pika 1 të Statutit të 
Krahinës Autonome të Kosovës e Metonisë, 

Kuvendi i Krahinës Autonome të Kosovës e 
Metohisë, në mbledhjen e përbashkët të të gijtha 
dhcmave, mbajtur më 24 shkurt 1969 merr 

V E N D 1 M 

. MBI SHPALLJEN E LIGJËS KUSH 
TETUESE TË KRAHINËS SOCIALISTE 
AUTONOME TË KOSOVËS 

Shpallet Ligja kushtetuese e Krahinës Socia- 
liste Autonome të Kosovës, e aprovuar në mble- 
dhjen e përbashkët të të gjitha dhomave të Kuve- 
ndit krahinor më 24 shkurt 1969. 

K. K. Nr. 01-223 
Frishtinë, më 24 shkurt 1969 

Kryetari i kuvendit, 

Fadil Hoxha, d. v. 


* Vendimi bashk më tekstin e Iiigjës kushtetuese është shpa- 
Ilë në „Fletoren zyrtare të KSAK" Nr. 6 më 25 shkurt 1969. 

6 


LIGJËN KUSHTETUESE 

TË KRAHINËS SOCIALISTE 
AUTONOME TË KOSOVËS 

PARIMET THEMELORE 
I 

Të hdhur në të kaluarën e tyre, me jetën 
dhe me syrimet e përbashkëta për liri dhe progres 
social Malazezët, Sërbët, Shqiptarët dhe Turqit 
e Kosovës në luftën e përbashkët të kombeve e të 
kombësive të Jugosllavisë, në Luftën nacionalçlirim- 
tare dhe Revolucionin sociahst, të primë nga klasa 
punëtore dhe Partia komuniste e Jugosllavisë, për- 
mbysën rendin e vjetër klasor të bazuar në eksploa- 
tim, shtypje politike dhe pabarazi kombëtare dhe u 
gjindën për herë të parë të lirë, të barabartë dhe 
të vëllazëruar në Krahinën e vet autonome, e cila 
është bërë formë pohtike dhe shoqërore si e ndër- 
lidhjes së fortë dhe e barazisë midis tyre, poashtu 
edhe e barazisë së këtyre me kombet dhe kombë- 
sitë e Jugosllavisë. 

Krahina Socialiste Autonome e Kosovës është 
krijuar në luftën e përbashkët të kombeve e të 
kombësive të Jugosllavisë, në Luftën nacionalçlirim- 
tare dhe Revolucionin socialist dhe, në bazë të vull- 
netit të shprehur nga ana e popullsisë — kombeve 
dhe kombësive të Kosovës: Malazezëve, Sërbëve, 
Shqiptarëve, Turqëve dhe të tjerëve dhe vullnetit të 
shprehur lirisht të popullit të Sërbisë federale, është 
bashkuar me Republikën Socialiste të Sërbisë në 
kuadër të Republikës Socialiste Federative të Jugos- 
llavisë. 


7 


Në bazë të Kushtetutës së Republikës Socialiste 
Federative të Jugosllavisë, Kushtetutës së Republi- 
kës Socialiste të Sërbisë dhe të kësaj Ligje kushte- 
tuese, populli punonjës i Kosovës siguron dhe rea- 
lizon të gjitha të drejtat e veta në Krahinën Socia- 
liste Autonome të Kosovës, me përjashtim të atyre 
të drejtave të cilat, në interes të përbashkët të nje- 
rëzve punonjës dhe të kombeve e kombësive të Ju- 
gosllavisë e të Sërbisë, janë përcaktuar si të drejta 
dhe detyra të Federatës dhe të Republikës. 

II 

Populli punonjës i Kosovës realizon të drejtat 
e veta në sistemin unik shoqëror-ekonomik dhe po- 
litik, të përcaktuara në Kushtetutën e Republikës 
Socialiste Federative të Jugosllavisë, e Kushtetutën 
e Republikës Socialiste të Sërbisë dhe në këtë Ligjë 
kushtetuese, të bazuara në marrëdhënjet midis nje- 
rëzve si prodhues dhe krijues të lirë dhe të bara- 
bartë, puna e të cilëve shërben ekskluzivisht për 
plotësimin e nevojave të tyre personale e të përba- 
shkëta dhe krijon mundësi të gjërë për zhvilhmin 
,e lirë dhe të gjithanshëm të fuqive materiale dhe 
marrëdhënjeve demokratike e humanitare. 

Bazën e pacenuar të pozitës dhe rolit të këtillë të 
njeriut e përbëjnë: 

pronësia sihoqërore e mjeteve të prodhimit, e 
cila përjashton kthimin e çfarëdo sistemi të eksploa- 
timit të njeriut nga njeriu dhe e cila, me suprimi- 
min e tjetërsimit të njeriut nga mjetet e prodhimit 
dhe kushtet e tjera të punës, krijon kushtet për 
vetëqeverisjen e njerëzve punonjës në prodhim dhe 
në ndarjen e produktit të punës, si dhe për orien- 
timin shoqëror të zhvillimit ekonomik; 

sistemi unik ekonomik i prodhimit dhe i ndar- 
jes dhe pozita unike e organizatave punonjëse dhe 
kushteve të veprimtarisë së tyre, që u bën të mu- 
ndur njerëzve punonjës në organizatat punonjëse të 
planifikojnë dhe të zhvillojnë pavarësisht bazat 
e krijimtarisë së vet, duke plotësuar interesat e tyre 
individuale dhe të përbashkëta; 


çlirimi i punës, që sigurohet me çdukjen e ma- 
rrëdhënjeve mëditore, me vetëqeverisjen e njerëzve 
punonjës, me zhvillimin e gjithanëshëm të fuqive 
prodhuese, me shkurtimin e kohës së punës së 
nevojshme shcqërore, me zhvillimin e shkencës, kul- 
turës e teknikës dhe me zgjerimin e vazhduar të 
arësimit; 

të drejtat e njeriut, si individ dhe anëtar i ba- 
shkësisë punojëse që t’i gëzojë frytet e punës së 
vet dhe të përparimit material të bashkësisë sho- 
qërore sipas parimit: „Secili sipas aftësive — secilit 
sipas punës së tij,” me kusht që të sigurojë zhvilli- 
min e bazës materiale të punës personale e shoqë- 
rore dhe të kontribuojë për plotësimin e nevojave 
të tjera shoqërore; 

vetëqeveirisja e njerëzve punonjës në organizatën 
punonjëse, basnkinn i lire 1 njerëzve punonjës, i 
organizatave punonjëse e organizatave të tjera dhe 
i bashkësive shoqërore-politike për plotësimin e 
nevojave dhe interesave të përbashkëta, vetëqeveris- 
sja në komunë, për pjesëmarrjen sa më të drejt- 
përdrejtë të qytetarëve në orientimin e zhvillimit 
shoqëror, në ushtrimin e pushtetit dhe në vendosjen 
mbi punët e tjera shoqërore; 

marrëdhënjet demokratike politike, që d bëjnë të 
mundur njeriut t’i realizojë interesat e Veta, të drej- 
tën e vetëqeverisjes dhe të drejtat e marrëdhënjet e 
tjera reciproke, të zhvillojë personalitetin e vet 
me aktivitet të drejtpërdrejtë në shoqëri, në organet 
e vetëqeverisjes dhe organizatat shoqërore-politike e 
shoqatat që i krijon vetë dhe me anë të të cilave ndi- 
kon në zhvillimin e vetëdijes shoqërore dhe në zgje- 
rimin e kushteve për aktivitetin e vet dhe për reali- 
zimin e interesave dhe të drejtave të veta; 

barazia e të drejtave, detyrave dhe përgjegjësisë 
së njerëzve, në përputhje me konstitucionalizmin 
dhe ligjëshmërinë unike; 

solidariteti dhe bashkëpunimi i njerëzve puno- 
njës dhe i organizatave punonjëse, interesimi i tyre 
. dhe nisiativa e lirë në zhvillimin e prodhimit dhe 


të veprimtarive të tjera shoqërore e personale 
dobi të njeriut dhe të bashkësisë socialiste; 
siguria ekonomike dhe sociale e njeriut. 


në 


III 

Lidhja socialiste e popullit punonjës, si licpije 
vullnetare demokratike, është mbështetja më e gjcre 
e vetëqeverisjes shoqërore të njerëzve punonjes e 
qytetarëve dhe e aktivitetit shoqëror politik te t>re 
në të gjitha fushat e jetës shoqërore. Ne Lidhjen 
socialiste të popullit punonjës njerëzit punonjes e 
qytetarët shqyrtojnë çështjet shoqërore-politike dhe 
nxjerrin përfundime politike, sigurojnë realizimm sa 
më të plotë të të drejtave elektorale dfte të drejtave 
të tjera vetëqeverisëse të qytetarëve, luftojnë për rea- 
lizimin dhe mbrojtjen e të gjitha formave të jetës 
shoqërore-politike, që nxisin zhvillimin socialist 
dhe demokratik dhe forcimin e vëLlazrimit e bash- 
kimit, orientojnë zhvillimin shoqëror dhe forcojne 
vetëqeverisjen, shqyrtojnë dhe vleresojne punen e 
organeve shtetërore e të organizatave ne Krahi , 
zbatojnë kontrollin shoqëror dhe luf.ojne per reali- 
zimin e marrëdhënjeve humanitare midis njerezve. 

Lidhja e komunistëve të Kosovës, si fuqi prijë- 
se e klasës punëtore dhe e popullit punonjes te 
Kosovës në ndërtimin e socializmit veteqeverises 
dhe në realizimin e solidaritetit të njerezve puno- 
niës dhe të vëllazërimit e bashkimit të kombeve e 
to kombësive me punën e vet orientuese ldeore dhe 

politike në kushtet e demokracisë socialiste dhe 
të vetëqeverisjes shoqërore, është nisiatore theme- 
lore e aktivitetit politik për mbrojtjen dhe zhvilli- 
min e mëtejshëm të fryteve të Revoluciomt socialist 
dhe të marrëdhënjeve socialiste shoqërore dhe per 
forcimin e vetëdijes socialiste shoqërore e demokra- 
tike të njerëzve. * . 

Njerëzit punonjës bashkohen vullnetarisht ne 
sindikata për të bashkëpunuar sa më drejtpërdrejt 
në realizimin dhe zhvillimin e marrëdhënjeve socia- 


liste shoqërore dhe vetëqeverisjes shoqërore dhe në 
harmonizimin e interesave të veta individuale dhe 
të përbashkëta me interesat e përgjithëshme, për të 
realizuar parimin e ndarjes sipas punës dhe për 
t’i aftësuar punëtorët për punë e qeverisje, si dhe 
për t’i mbrojtur të drejtat dhe interesat e veta. 

Në Lidhjen e rinisë të rinjtë edukohen në fry- 
rnën e fryteve të revolucionit socialist, në frymën e 
luftës. konseguente për ndërtimin e shoqërisë vetë- 
qeverisëse socialiste dhe forcimit të vëllazërimit e 
bashkimit, ndërtojnë unitetin ideor e politik dhe 
aftësohen për pjesëmarrje aktive të gjithanëshme 
në jetën shoqërore-politike. 

Njerëzit punonjës realizojnë të drejtat vetëqeve- 
risëse edhe në organizatat e t^era shoqërore-politike 
dhe shoqatat e qytetarëve. 

IV 

Krahina Socialiste Autonome e Kosovës krijon 
kushtet për zhvillimin e vazhduar ekonomik politik, 
social e kultural të kombësive e të kombeve të 
Kosovës. 

Bazën e thellimit të barazisë kombëtare dhs të 
vëllazërimit e bashkimit të Malazezëve, Sërbëve, 
Shqiptarëve, Turqve e tjerëve e përbëjnë: 

sistemi i marrëdhënjeve socialiste vetëqeverisëse 
shoqërore-ekonomike në të cilat njerëzit punonjës 
prodhojnë dhe bëjnë ndarjen e të ardhurave sipas 
rezultateve të punës së tyre; 

sistemi shoqëror-politik, që i siguron çdo njeriu 
punonjës, çdo kombi dhe çdo kombësie që në suazat 
e bashkësisë socialiste dhe të sistemit të saj ekono- 
mik e shoqëror të vendosë mbi zhvillimin e fuqive 
prodhuese dhe të bazës materiale për zhvillimin e 
kulturës dhe qytetërimit të vet; 

solidariteti socialist dhe interesat reciproke të 
njerëzve punonjës të Krahinës Socialiste Autonome 
të Kosovës, të Republikës Socialiste të Sërbisë dhe 
të Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë 


11 




VI 


për mënjanimin si të diferencave historikisht itë kri- 
juara të shkallës së zhvillimit ekonomik «të Kosoves, 
ashtu edhe diferencave që krijohen në bazë të zhvi- 
llimit jo të barabartë dhe të kushteve jo të njëjta 
të veprimtarisë ekonomike. 


V 

Njerëzit punonjës të Kosovës dhe organet e or- 
ganizatat e tyre kanë për detyrë që me tërë veprirn- 
tarinë e tyre të sigurojnë: 

bashkëpunimin dhe zhvillimin e forcimin e më- 
tejshëm të vëllazërimit e të bashkimit midis tyre dhe 
me kombet e kombësitë e Sërbisë dhe të Jugos- 
llavisë; 

zgjerimin dhe forcimin e bazës materiale të sho- 
qërisë dhe të jetës së individëve, dulce zhvilluar fu- 
qitë prodhuese, duke ngritur produktivitetin e pu- 
nës dhe me përparimin e vazhduar të marrëdhënje- 
ve socialiste shoqërore; 

krijimin e kushteve në të cilat do të mënjanohen 
diferencat shoqërore-ekonomike midis punës mendo- 
re e fizike dhe në të cilat puna e njeriut do të 
bëhet gjithnjë e më shumë shprehje e krijimtarisë 
dhe e personalitetit të njeriut; 

zgjerimin dhe zhvillimin e të gjitha formave 
të vetëqeverisjes shoqërore dhe të demokratizmit 
socialist, sidomos në fushat ku mbizotërojnë funk- 
sionet e pushtetit politik, kufizimin e shtërngimit dhe 
krijimin e kushteve për minimin e tij dhe ndërti- 
min e marrëdhënjeve midis njerëzve të bazuara në 
veprimtarinë e lirë të njeriut dhe në vetëdijen për 
interesat e përbashkëta; 

realizimin e lirive dhe të drejtave njerëzore, hu- 
manizimin e rrethit shoqëror dhe të personalitetit 
të njeriut, forcimin e solidaritetit dhe njerëzishmë- 
risë midis njerëzve dhe respektimin e dinjitetit nje- 
rëzor; 


1 O 


Kaptina I 

DISPOZITAT E PËRGJITHËSHME 
Neni 1 

Krahina Socialiste Autonome e Kosovës ëstT.ë 
bashkësi socialiste demokratike shoqërore-politike 
e bazuar në pushtetin e popullit punonjës dhe ne 
vetëqeverisje dhe bashkësi e kombeve dhe kom- 
bësive të barabarta të Kosovës: Malazezëve Sërbë- 
ve, Shqiptarëve, Turqve e të tjerëve. 

Krahina Socialiste Autonome e Kosovës është 
në kuadër të Republikës Socialiste të Sërbisë dhe 
Republikës Socialiste Federative "të Jugosllavisë. 

Neni 2 

Në Krahinën Socialiste Autonome të Kosovës 
populli punonjës: 

realizon vetëqeverisjen shoqërore, rregullon ma- 
rrëdhënjet shoqërore me ligjet krahinore dhe me 
dispozitat e tjera; 

siguron konstitucionalizmin dhe ligjëshmërinë, 
orienton zhvillimin e ekonomisë dhe të shërbi- 
meve shoqërore; -■ 

organizon organet e pushtetit dhe të vetëqeve- 
risjes; ' 

siguron barazinë e kombeve dhe të kombësive 
dhe kujdeset për forcimin e vëllazërimit e bashki- 
mit të kombeve clhe të kombësive; 


Duke shprehur parimet e shoqërisë socialiste 
dhe të përparimit të saj, parimet themelore të Ku- 
shtetutës, e në bazë të tyre edhe kjo pjesë e Ligjës 
kushtetuese, janë bazë për interpretimin e Ligjës 
kushtetuese të Krahinës Socialiste Autonome të Ko- 
sovës dhe të ligjëve krahinore. 


kujdeset për përgatitjen dhe organizimin e 
mbrojtjes së vendit dhe për mbrojtjen e rendit të 
përcaktuar më Kushtetutë; 

kryen edhe punë të tjera dhe rregullon marrë- 
dhënjet me mteres të përbashkët për jetën politike, 
ekonomike e kulturale dhe për zhvillimin e Kra- 
hinës, me përjashtim të atyre marrëdhënjeve, të 
cilat me Kushtetutën e Republikës Socialiste të Sër- 
bisë dhe në bazë të saj rregullohen në mënyrë uni- 
ke për tërë teritorin e Republikës. 

Neni 3 

Për kryerjen e detyrave dhe punëve nga fusha e 
të drejtave dhe detyrave ekskluzive të Federatës, që 
janë të përcaktuara me Kushtetutë, Krahina është 
përgjegjëse brenda të drejtave dhe detyrave të veta 
të përcaktuara në përputhje me Kushtetutën dhe 
me ligjën federative. 

Neni 4 

Të drejtat dhe detyrat e Krahinës Socialiste Au- 
tonome të Kosovës përcaktohen me këtë Ligjë kush- 
tetuese, në përputhje me parimet e Kushtetutës së 
Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë dhe 
me Kushtetutën e Republikës Socialiste të Sërbisë. 

Neni 5 

Parimet e rregullimit shoqëror-ekonomik e poli- 
tik, të përcaktuara në Kushtetutën e Republikës So- 
cialiste Federative të Jugosllavisë dhe me Kushtetu- 
tën e Republikës Socialiste të Sërbisë, janë bazë e 
rregullimit shoqëror-politik të Krahinës Socialiste 
Autonome të Kosovës dhe realizohen drejtpëdrejt 
në teritorin e saj. 

Krahina siguron kushtet për zhvillimin e vetë- 
qeverisjes shoqërore, për realizimin e lirive, të drej- 
tave dhe detyrave të qytetarëve dhe mbron vetëqe- 
verisjen, liritë dhe të drejtat e njeriut e të qytetarit 
dhe rregullimin unik shoqëror-ekonomik e poUtik. 



Neni 6 


Neni 11 


Krahina Socialiste Autonome e Kosovës cakton 
burrimet dhe llojet e të ardhurave me ligjën krahi- 
nore, në përputhje me kushtetutën dhe ligjën. 

Neni 7 

Teritorin e Krahinës Socialiste Autonome të Ko- 
sovës e përbëjnë teritoret e komunave të tanishme. 

Teritori i Krahinës Autonome i Kosovës nuk 
mund të ndryshohet pa pëlqimin e Kuvendit krahi- 
nor. 

Neni 8 

Është e drej.të dhe detyrë e patjetërsuar e Ma- 
lazezëve, Sërbëve, Shqiptarëve, Turqve dhe të tje- 
rëve në Krahinë që të ruajnë dhe të mbrojnë pa- 
varësinë dhe tërësinë teritoriale të Republikës So- 
liste Federative të Jugosllavisë. 

Neni 9 

Në Krahinën Socialiste Autonome të .Kosovës 
Malazezët, Sërbët, Shqiptarët, Turqit dhe pjestarët e 
kombësive të .tjera janë të barabartë në çdo pikëpa- 
mje dhe kanë të drejta dhe detyra të njëjta. 

Për të realizuar barazinë e kombeve dhe të ko- 
mbësive garantohet e drejta e zhvillimit të tyre të 
lirë dhe shprehjes së lirë të veçorive kombëtare, te 
gjuhës, kulturës, historisë, letërsisë, artit dhe veço- 
rive të tjera. 

Neni 10 

Në Krahinën Socialiste Autonome të Kosovës si- 
gurohet barazia e gjuhës shqipe, sërbokroatishte e 
turqishte dhe e shkrimit të tyre. 

Me këtë Ligjë kushtetuese dhe me ligjën krahi- 
nore përcaktohet dhe sigurohet zbatimi i këtij pa- 
rimi. 

I 


Në Krahinën Socialiste Autonome të Kosovës 
është e drejtë e Shqiptarëve dhe e Turqëve të për- 
dorin flamurin kombëtar. 

Kushtet dhe mënyra e përdorimit të flamurit 
kombëtar do të rregullohen me ligjë. 

Neni 12 

Detyrë e çdo qytetari të Krahinës Socialiste Au- 
tonome të Kosovës është të punojë për forcimin dhe 
zhvillimin e vëllazërimit e bashkimit midis kombeve 
e kombësive të Kosovës dhe me kombet e kombë- 
sitë e Sërbisë dhe të Jugosllavisë. 

I palejuar është çdo akt i drejtuar në përçarjen 
e vëllazërimit e bashkimit. 

Organet e organizatat në Krahinë kanë për de- 
tyrë që në veprimtarinë e vet të mbrojnë dhe të 
zhvillojnë në mënyrë të gjithanëshme këtë fryt të 
revolucionit. 

Neni 13 

Kryeqyteti i Krahinës Socialiste Autonome të 
Kosovës është Prishtina. 


'Kaptina II 

TË DREJTAT DHE DETYRAT E KRAHINËS 
SOCIALISTE AUTONOME TË KOSOVËS 

1. Rrcgullimi shoqëror-ekonomik 
•Neni 14 

Për sigurimin e kushteve për zhvillimin sa më të 
volitshëm ekonomik dhe shoqëror, barazimin e ku- 
shteve të përgjithëshme për punë dhe për realizimin 
e fitimit, caktimin e kritereve të përgjithëshme për 






ndarjen e produkteve shoqërore, realizimin e pari- 
mit të ndarj(es sipas punës dhe zhvillimin e marrë- 
dhënjeve socialiste shoqërore, Krahina, në kuadër të 
të drejtave dhe detyrave të veta, merr masa për rea- 
lizimin e sistemit uniik ekonomik, planifikon- 
zhvillimin e ekonomisë dhe të bazës materiale të 
arësimit, kulturës, shëndetësisë, mbrojtjes sociale 
dhe veprimtarive tjera dhe për këtë qëllim apro- 
von planet shoqërore. 

Për realizimin e marrëdhënjeve të përcaktuara 
me planet shoqërore, Krahina nxjerr ligje krahinore 
dhe akte të tjera të përgjithëshme, formon fonde 
shoqërore dhe rezerva shoqërore dhe merr masa 
ekonomike dhe masa të tjera. 

Neni 15 

Në pajtim me qëllimet e zhvillimit të përgjith- 
shëm ekonomik e shoqëror dhe transformimit të 
gjithanëshëm të fshatit, Krahina kujdeset për zhvi- 
llimin e bujqësisë, sidomos për zhvillimin e prodhi- 
mit bujqësor në bazë të pronësisë shoqërore e pu- 
nës shoqërore dhe nxit format e bashkëpunimit dhe 
të bashkimit të organizatave punonjëse, si dhe të bu- 
jqëve me organizatat kooperativiste dhe organi- 
zatat e tjera punonjëse. 

Krahina merr masa dhe kujdeset për harmoni- 
zimin e hidroekonomisë dhe për kushtet për sigu- 
rimin e shfrytëzimit racional të ujërave për prodhim 
dhe për qëllime të tjera. 

Neni 16 

Mjetet e reprodukcionit shoqëror të realizuara 
në teritorin e Krahinës, si mjete të përbashkëta të 
reprodukcionit shoqëror, shfrytëzohen në përpjestim 
me pjesëmarrjen e njerëzve punonjës në krijimin 
e tyre. Këto mjete shfrytëzohen në pajtinr me pari- 
met unike të shfrytëzimit të mjeteve të reproduk- 
cionit shoqëror dhe me kushtet e kriteret e caktua- 
ra me dispozita me të cilat sigurohet harmonizimi 


i zhvillimit ekonomik dhe realizimi i marrëdhënjeve 
të tjera të parashikuara me planet shoqërore. 

Për zhvillimin e bazës materiale të Krahinës 
shërbejnë edhe mjetet e tjera shoqërore në pajtim 
me parimet unike të sistemit kreditor, 

Krahinës i takojnë nga të ardhurat personale, si 
dhe nga burimet e tjera që përcakton ligja, në paj- 
tim me parimin e ndarjes sipas punës, mjetet për 
plotësimin e nevojave shoqërore në teritorin e Kra- 
hinës dhe ajo përcakton dhe disponon pavarësisht 
këto mjete. 

Neni 17 

Që të sigurohet pozita e barabartë e njerëzve 
punonjës dhe organizatave punonjëse në veprimtari 
dhe në ndarjen e produktit shoqëror, nëqoftëse kë- 
të e kërkojnë qëllimet themelore të politikës ekono- 
mike të Krahinës, me ligjën krahinore, në raste të 
jashtëzakonshme, mund të caktohen, kufitë brenda 
të cilëve komunat mund t’i rregullojnë të ardhurat 
e veta dhe mjetet e tjera për plotësimin e nevojave 
shoqërore. 

Neni 18 

Mjetet që i takojnë Krahinës janë të destinuara 
për zhvillimin e ekonomisë dhe veprimtarive të 
tjera dhe për plotësimin e nevojave të tjera të për- 
gjithëshme shoqërore, në pajfcim me të drejtat dhe 
detyrat e Krahinës. 

Krahina, në kuadër të mjeteve shoqërore që 
disponon, kontribuon për financimin e shërbimeve 
shoqërore dhe shërbimeve të tjera të atyre komu- 
nave, të cilat me mjetet e veta nuk janë në gjendje 
të financojnë kryerjen e detyrave të veta dhe punën 
e shërbimeve shoqërore. 

Mjetet që i takojnë Krahinës, si rajon jo mjaft 
i zhvilluar ekonomikisht, orientohen në pajtim mo 
qëllimet e zhvillimit të përgjithëshëm të Krahinës 
dhe zhvillimit më harmonik të regjioneve të saj. 







Neni 19 

Mjetet e Krahinës për financimin e nevojave të 
organeve krahinore dhe detyrave me interes të për- 
gjithshëm, caktohen dhe ndahen me buxhetin krahi- 
nor. 

Neni 20 

Krahina mund të formojë fonde për krijimin e 
kushteve të përgjithëshme për zhvillimin e ekono- 
misë, për zhvillimin dhe përparimin e shërhimeve 
shoqërore dhe për sigurimin e rezervave shoqërore. 
Fondet mund të formohen edhe për kryerjen e ae- 
tyrave të tjera të Krahinës, realizimi i të cilave 
kërkon sigurimin më të vazhduar të mjeteve. 

Me aktin mbi formimin e fondit krahinor cakto- 
hen burimet e përherëshme të të ardhurave. 

Fondet krahinore mund të bashkëpunojnë me 
fondet e bashkësive të tjera shoqërore-politike dhe 
mund t’i bashkonë mjetet e veta. 

Neni 21 

Krahina nxit, ndihmon dhe orienton zhvillimin 
e arësimit, shkencës, kulturës, mjeteve të informi- 
mit publik, të kulturës fizike, të mbrojtjes shende- 
tësore e sociale, të sigurimit social, urbanizmit dhe 
punëve komunale, me qëllim që të realizohen të 
drejtat e qytetarëve dhe të plotësohen nevojat e 
përgjithëshme shoqërore. 

Neni 22 

Krahina organizon dhe përparon arësimin dhe 
edukimin në interesin e zhvillimit të gjithanëshëm 
të personalitetit, forcimit të fuqive shoqërore pro- 
dhuese dhe përparimit të marrëdhënjeve socialiste 
shoqërore dhe siguron kushtet materiale e kushtet 
e tjera për arësim dhe edukim. 

Krahina kujdeset dhe merr masa që të gjitha 
shkollat dhe institucionet tjera të arësimit dlie 
edukatës të punojnë në pajtim me parimet që u 


bëjnë të mundur të gjithë qytetarëve që, sipas 
aftësive dhe prirjeve të veta dhe në kushte të njëj- 
ta, të marrin njohuri dhe arësim të nevojshëm në të 
gjitha shkallët dhe në të gjitha llojet e shkollave 
dhe në institucionet tjera arësimore-edukative e 
shkencore. 

Krahina rregullon çështjet me interes për orga- 
nizimin e shkollave, institucioneve parashkollore e 
jashtëshkollore dhe formave të punës arësimore-edu- 
kative. 

Krahina kujdeset drejtpërdrejt për zhvillimin e 
shkollimit të lartë dhe të institucioneve të tjera arë- 
simore-edukative me rëndësi .të posaçme për Kra- 
hinën. 

Neni 23 

Arësimi dhe edukimi realizohen në sistemin unik 
të arësimit dhe edukimit, që përcaktohet me ligjë. 

Arësimi fillor i qytetarëve, që zgjatë tetë vjet, 
është i detyrueshëm. Me ligjë mund të parashikohet 
edhe shkollimi i detyrueshëm që zgjatë më shumë. 

Krahina në bashkëpunim me komunat kujdeset 
për realizimin e arësimit fillor për të gjithë qyteta- 
rët. 

Krahina ndihmon komunat dhe organizatat vetë- 
qeverisëse për çdukjen e analfabetizmit të të rritu- 
rëve dhe sigurimin e marrjës së arësimit fillor. 

Neni 24 

Mësimi në shkolla dhe institucione të të tjera të 
arësimit dhe edukatës zhvillohet në bazë të programit 
e planit mësimor, i cili përcaktohet me ligjën kra- 
hinore, poqese me ligjën federative nuk është cak- 
tuar ndryshe. 

Arësimi dhe edukimi bazohen në parimet shken- 
core dhe në frytet progresive të historisë e të kultu- 
rës dhe në bazat ideore e frymën humaniste të 
socializmit vetëqeverisës. 


Neni 25 

Shkollat dhe institucionet e tjera të arësimit dhe 
edukatës mund të bashkohen për të zgjidhë çështje 
të përbashkëta dhe për ndihmë reciproke. Institu- 
cionet e shkollimit të lartë mund të bashkohen në 
universitet si bashkësi të tyre në bazë të kushteve 
të përcaktuara me ligjë. 

Neni 26 

Krahina siguron kushtet materiale dhe kushtet 
tjera për themelimin dhe punën e shkollave dhe insti- 
tucioneve të tjera të arësimit dhe edukatës ndaj të 
cilave ushtron të drejtat dhe detyrat e themeluesit 
dhe për përparimin e veprimtarive të tyre. 

Neni 27 

Për t’i plotësuar nevojat e qytetarëve në fushën 
e kulturës dhe të artit, Krahina krijon kushtet, nxit 
dhe ndihmon përparimin dhe zhvillimin e kulturës 
e të veprimtarisë artistike dhe kujdeset që kultura 
dhe arti i të gjitha nacionaliteteve të bëhen të 
afërta për qytetarët. 

Neni 28 

Në Krahinë realizohet mbrojtja e caktuar me 
ligjë, mirëmbajtja dhe ruajtja e përmendoreve të 
kulturës dhe të artit, rariteteve natyrore, objekteve 
me rëndësi historiike dhe të vlerave të tjera të histo- 
risë dhe të kulturës kombëtare dhe merren masa 
për njohjen e tyre më të gjerë. 


Për zhvillimin e mendimit shkencor dhe punës 
krijuese, Krahina, komunat, organizatat punojëse 
dhe organizatat e tjera organizojnë punën hulumtu- 
ese shkencore dhe sigurojnë kushtet materiale dhe 


kushtet e tjera për përparimin e kësaj veprimtarie 
dhe për zbatimin e shkencës në praktikë. 

Neni 30 

Për informimin sa më të plotë të opinionit 
mbi të ariturrat, ngjarjet dhe dukunitë në të 
gjitha fushat e jetës shoqërore, Krahina krijon ku- 
shte për zhvillimin e veprimtarive përkatëse dhe 
ndihmon formimin dhe punën e organizatave që 
merren me shpalljen dhe përhapjen e informatave. 

Burimet e informatave, në kushte të njëjta, 
mund t'i shfrytëzojnë të gjitha organet, organizatat 
dhe personat që merren me informimin e opinioni'; 
publik. 

Shtypi, radioja, televizioni dhe mjetet e tjera të 
informimit publik janë të detyruar të informojnë 
opinionin publik në mënyrë objektive. 

Neni 31 

Krahina, komunat, organizatat punonjëse dhe 
organizatat e tjera krijojnë kushtet për zhvillimin 
më të gjithanshëm të kulturës fizike, si dhe për relc- 
reacion, pushim dhe argëtim të qytetarëve me që- 
llim që të ngritet aftësia e tyre shëndetësore dhe e 
punës. 

Neni 32 

Krahina kujdeset për mbrojtjen shëndetësore të 
qytetarëve në teritorin e vet. 

Për përparimin e shëndetit dhe sigurimin e 
mbrojtjes së qytetarëve, të cilëve u nevojitet kuj- 
desi i veçantë i bashkësisë shoqërore, Krahina cak- 
ton mjetet, themelon dhe nxit themelimin e institu- 
cioneve dhe merr masa të tjera. 

Krahina rregullon parimet për organizimin e 
mbrojtjes shëndetësore dhe cakton masat me inte- 
res të përgjithshëm për Krahinën. 



Neni 33 

Krahina kujdeset për zhvillimin e mbrojtjes so- 
ciale dhe shërbimeve të mbrotjes sociale dhe cakton 
masat me interes të përgijthëshëm për Krahinën. 

Neni 34 

Me ligjën krahinore mund të caktohen kushtet 
e përgjithëshme për hartimin dhe aprovimin e pla- 
neve urbanistike hapësirore për qytete e vendbanime 
të tjera dhe të planeve regjionalie hapësirore. 

Planet regjionale hapësirore aprovohen për rajo- 
ne më të gjera, Kur kjo është në interesin e përba- 
shkët të komuneve në ato rajone. 

Neni 35 

Me ligjën krahinore caktohen kushtet për the- 
melimin dhe kushtet e përgjithëshme për ushtrimin 
e veprimtarive të institucioneve në fushën e arë- 
simit, shkencës, kulturës mjeteve të informimit pu- 
blik, kulturës fizike, mbrojtjes së shëndetit e mbroj : 
tjes sociale, urbanizmit dhe punëve komunale, si 
dhe detyrat e këtyre institucionëve dhe parimet për 
organizimin e tyre. 

Me ligjën krahinore mund të caktohen edhe ku- 
shtet për themelimin, si dhe kushtet e përgjithësh- 
me për ushtrimin e veprimtariVe të organizatave në 
fushat e: komunikacionit publik, rrugëve, përpari- 
mit të prodhimit bujqësor, pylltarisë, mbrojtjes prej 
ujërave dhe shfrytëzimit të ujërave gjuetisë dhe pe- 
shkimit, luftimit të infektimit të kafshëve dhe të 
bimëve, furnizimit të qytetarëve, shërbimeve komu- 
nale dhe të veprimtarive të tjera shërbyese, si dhe 
në veprimtaritë e tjera me interes të posaçëm sho- 
qëror, që përcaktohet me ligjë. 

Institucionet që ushtrojnë veprimtari në fushën 
e arësimit, shkencës, kulturës, mjeteve të informi- 
mit publik, kulturës fizike, mbrojtjes së shëndetit 
dhe mbrojtjes sociale, urbanizmit dhe punëve komu- 


Dhomën e kombeve të Kuvendit federativ, shqyrton 
gjendjen dhe çështjet e jurisprudencës dte ushtron 
kontrollin buxhetor, ushtron kontrollin mbi punën 
e Këshillit ekzekutiv krahinor, organeve krahinore 
të administratës dhe mbikqyrjen shoqërore. 

Kuvendi krahinor, bashkë me përfaqsuesit e 
organizatave shoqërore-politike, si mbledhje e për- 
gjithëshme e Krahinës, mund të shqyrtojë çështjet 
me interes të përgjithshëm për Krahinën dhe të për- 
caktojë qëndrimet në pikëpamje të orientimit të 
zhvillimit shoqëror e të përparimit të vetëqeverisjes 
dhe të japë nisiativë për bashkëpunimin reciprok dhe 
zhvillimin e solidaritetetit në mes të organeve, orga- 
nizatave dhe njerëzve punonjës në Krahinë. 


Neni 40 

Deputetët e Kuvendit krahinor janë delegatë të 
qytetarëve dhe të njerëzve punonjës në bashkësitë 
punonjëse, të cilët zgjedhen në mënyrën e përcak- 
tuar me këtë Ligjë kushtetuese dhte me ligjën kra- 
hinore. 

Neni 41 

Organi politik-ekzekutiv i Kuvendit krahinor ësh- 
të Këshilli ekzekutiv. krahinor. 

Këshilli ekzekutiv krahinor kujdeset për reali- 
zimin e politikës dhe për zbatimin e ligjeve, plane- 
ve shoqërore dhe akteve itë tjera të Kuvendit krahi- 
nor dhe të Kuvendit të Republikës Socialiste të Sër- 
bisë, respektivisht të Federatës, bën propozime për 
përcaktimin e politikës së Kuvendit krahinor dhe 
për nxjerrjen e akteve të tij, nxjerr dispozitat pëi 
të cilat është i autorizuar, përcakton synimet e për- 
gjithëshme për punën e organeve krahinore të ad- 
ministratës dhe kryen punë të tjera politike-ekze- 
kutive. 

Me ligjën krahinore të nxjerrë sipas procedurës 
për ndryshimin e Ligjes kushtetuese, mund të cak- 


nale, Krahina i themelon në pajtim me programet e 
zhvillimit të këtyre veprimtarive. 

Neni 36 

Marrëdhënjet në mes të organeve krahinore e 
organizatave punonjëse dhe organizatave të tjera 
vetëqeverisëse, të cilat i themelon Krahina, bazohen 
në të drejtat dhe detyrat e përcaktuara me ligjë 
dhe në parimin e bashkëpunimit reciprok, për reali- 
zimin e detyrave me interes të përbashkët. 


2. RreguIIimi shoqëror-politik 

Neni 37 

Bashkësitë shoqërore-politike në Krahinë janë 
komunat dhe Krahina. 

Bashkësitë shoqërore-politike kanë cilësinë e 
personit juridik. 

Neni 38 

Vetëqeverisja e qytetarëve në komunë është ba- 
zë politike e sistemit unik shoqëror-politik. Funk- 
cionet e pushtetit dhe të vetëqeverisjes shoqërore 
në krahinë realizohen në bazë dhe në frymën e këtij 
parimi. 

Neni 39 

Organi më i lartë i pushtetit dhe organ i vetë- 
qeverisjes shoqërore, në kuadër të të drejtave dhe 
detyrave të Krahinës Socialiste Autonome të Ko- 
sovës, është Kuvendi krahinor. 

Kuvendi krahinor përcakton politikën dhe ven- 
dos mbi çështjet tjera themelore me rëndësi për 
jetën politike, ekonomike dhe kulturale dhe për 
zhvillimin shoqëror, nxjerr ligje krahinore dhe akte 
tjera të përgjiithëshme, aprovon planin shoqëror 
dhe buxhetin, përcakton bazat e organizimit dhe 
autorizimet e organeve krahinore, zgjedh dhe emë- 
ron funkcionarët publikë, delegon përfaqsuesit në 


tohet që dhomat e Kuvendit krahinor të ushtrojnë 
funkcione të caktuara politike-ekzekutive të Kra- 
hinës. 

Neni 42 

Për kryerjen e punëve të administratës shtetë- 
rore Kuvendi krahinor formon organet krahinore 
të administratës. 

Organet krahinore të administratës zbatojnë li- 
gjet, planet shoqërore dhe aktet e tjera të Kuvendit 
krahinor, të Kuvendit të Republikës Socialiste të 
Sërbisë dhe të Kuvendit federativ, përcjellin gjend- 
jen në fushën e caktuar, organizojnë dhe ushtrojnë 
shërbime të caktuara, vendosin në çështjet adminis- 
trative, ushtrojnë mbikqyrjen administrative dhe 
veprimtaritë tjera administrative, përgatisin akte 
dhe kryejnë punë të tjera profesionale për Kuven- 
din krahinor dhe Këshillin ekzekutiv krahinor. 

Organet krahinore të administratës nxjerrin dis- 
pozita dhe akte të tjera të përgjithshme e adminis- 
trative dhe ndërmarrin veprime administrative atë- 
herë kur kjo me dispozitën krahinore ose mte ligjën 
republikane është lënë në kompetencën e tyre, si dhe 
në punët që me dispozitat federative janë lënë në 
kompetencën e organeve republikane të administra- 
tës, me përjashtim të atyre punëve që me ligjën re- 
publikane janë lënë në kompetencën ekskluziive të 
organeve republikane të administratës. 

Organet krahinore të administratës kanë për 
detyrë që me punën e tyre të bëjnë të mundur rea- 
Uzimin efikas të të drejtave dhe interesave të qy- 
tetarëve dhe të organizatave, si dhe të detyrave e 
interesave të bashkësisë shoqërore në përputhje me 
kushtetutën, Ligjën kushtetuese, me ligje dhe dis- 
pozita të tjera. 

Në kuadrin e autorizimeve me ligjë, organet 
krahinore të administratës janë të pavarura dhe 
për punën e tyre përgjigjen para Kuvendit krahinor 
dhe Këshillit ekzekutiv krahinor. . 

Organet krahinore të administratës bashkëpu- 
nojnë me organet e tjera, me organizatat punonjëse 







dhe organizatat e tjera vetëqeverisëse në çështjet 
me interes të përbashkët. 

Neni 43 

Kuvendi krahinor, Këshilli ekzekutiv krahinor 
dhe organet krahinore të administratës kryejnë pu- 
nët e tyre në bazë dhe në kuadrin e kushtetutës, 
Ligjës kushtetuese dhe ligjëve. 

Neni 44 

Njerëzit punonjës në Krahinë realizojnë vetëqe- 
verisjen në sistemin unik shoqëror-ekonomik në 
përputhje me Kushtetutën, Ligjën kushitetuese, ligjet 
dhe aktet e përgjithëshme dhe janë përgjegjës për 
punën e vet. 

Njerëzit punonjës në bashkësitë punonjëse reali- 
zojnë të drejtat e veta vetëqeverisëse në mënyrën 
e percaktuar me ligjë. 

Neni 45 

Qytetarët në mbledhjet e zgjedhësve shqyrtojnë 
çështjet me rëndësi për jetën dhe punën në vendba- 
nim e Komune dhe çështjet e tjera me interes shoqë- 
ror, japin nisiativë dhe propozime për zgjidhjen e 
këtyre çështjeve, vendosin në mënyrë të drejtpër- 
drejtë mbi punët e caktuara me ligjë dhe me statu- 
tin e komunës dhe në përputhje me ligjën propo- 
zojnë kandidatët për anëtarë të forumeve përfaqë- 
suese. 

Në mbledhjen e zgjedhësve mund të shqyrtohen 
çështjet m£ interes të përgjithshëm që janë në fu- 
shëveprimin e organizatave punonjëse dhe organiza- 
tave të tjera vetëqeverisëse. Organet e vetëqevëris- 
jes shoqërore, me kërkesën e mbledhjevë të zgje- 
dhësve kanë për detyrë t'u japin informatat e kër- 
kuara. 


Neni 46 

Kuvendi i Krahinës Socialiste Autonome të Ko- 
sovës ka për detyrë Vi shqyrtojë përfundimet e 
mbledhjeve të zgjedhësve që i janë dërguar dhe 
të informojë mbledhjen e zgjedhësve për qëndrimin 
e vet ndaj këtyre përfundimeve. 

Përveç rasteve të parashikuara me Kushtetutë, 
kryetari i Kuvendit të komunës ka për detyrë t’i 
thërrasë mbledhjet e zg;jedhësve kur kjo është para- 
shikuar me ligjën krahinore, si dhe në bazë të për- 
fundimeve të Kuvendit të Krahinës Socialiste Auto- 
nome të Kosovës. 

Neni 47 

Krahina nxit zhvillimin e bashkësive lokale si 
bashkësi vetëqeverisëse të qytetarëve në vendbani- 
met e fshatrave dhe të qyteteve në të cilat qyteta- 
rët realizojnë drejtpërdrejt vetëqeverisjen në fushën 
e veprimtarive që shërbejnë drejtpërdrejt për plotë- 
simin e nevojave të njerëzve punonjës dhe të famil- 
jeve të tyre. 

Krahina, komunat dhe bashkësitë lokale krijoj- 
në kushtet dhe nxisin punën e këshillave të pajtimit 
si organe shoqërore për ndërmjetësim në elimini- 
min e konflikteve midis qytetarëve dhe përkrahin 
nisiativën e qytetarëve për zhvillimin e këtyre or- 
ganeve. 

Neni 48 

Krahina kujdeset për luftimin e hakmarrjes dhe 
zakoneve e marrëdhënjeve prapanike në martesë e 
familje. 

Neni 49 

Kuvendi krahinor mund të shpallë referendumin 
për deklarimin paraprak të qytetarëve rreth disa 
çështjeve nga kompetenca e vet ose për vërtetimin 
e ligjeve dhe akteve të tjera të veta. 


Propozimi për të cilin votohet në referendum 
konsiderohet i aprovuar nëqoftëse për të është dek- 
laruar shumica e zgjedhësve të regjistruar. 

Një vit pas referendumit nuk mund të nxirret 
ligja ose akti tjetër krahinor në kundërshtim me 
vendimin e trupit zgjedhës. 

Neni 50 

Ushtrimi i të gjitha funkcioneve publike në orga- 
net krahinore dhe organet e vetëqeverisjes shoqerore 
në organizatat punonjëse dhe organizatat tjera vete- 
qeverisëse në Krahinë mbështetet në parimin e për- 
gjegjësisë. 

Çdo qytetar ka për detyrë që të ushtrojë me 
ndërgjegje funkcionin publik dhe fuxikcionin tjetër 
shoqëror që i është besuar dhe është personalisht 
përgjegjës për ushtrimin e tij. 


Kuvendi krahinor kryen punët e mbikqyrjes 
shoqërore drejtpërdrejt ose me anën e këshillave 
respektivisht komisioneve të posaçme. 

Kuvendi krahinor ushtron mbikqyrjen shoqëro- 
re në bashkëpunim me organet e vetëqeverisjes dhe 
ndikon në zhvillimin e përgjegjësisë dhe të normave 
socialiste në vetëqeverisje, në veprimtarinë dhe në 
disponimin e mjeteve shoqërore. 

Neni 53 

Funkcionin gjyqësor në Krahinë e ushtrojnë gjy- 
katat e kompetencës së përgjithëshme, gjykatat e 
specializuara dhe gjykatat tjera, që themelohen në 
bazë të ligjës. 

Krahina rrfegullon organizimin e jurisprudencës 
dhe ushtron funkcionin gjyqësor brenda kompeten- 
cës që përcaktohet me Kushtetutë dhe ligjë për re- 
publikën socialiste. 


Neni 51 


Neni 54 


Puna e organeve krahinore dhe e organizatave 
punonjëse e vetëqeverisëse, që kryejnë punë me 
interes për Krahinën, është publike dhe ato kane 
për detyrë të informojnë publikun për punën e vet. 

Informimin e publikut për punën e organeve 
krahinore e të organizatave punonjëse dhe vetëqe- 
verisëse e bëjnë organet dhe organizatat me auto- 
rizime të posaçme, në përputhje me dispozitat li- 


Për të siguruar karakterin publik dhe përgjegjë- 
sinë shoqërore në punën e organeve shtetërore, or- 
ganizatave punonjëse dhe organizatave tjera yete- 
qeverisëse në Krahinë, Kuvendi krahinor gjatë ush- 
trimit të mbikqyrjes shoqërore shqyrton çështjet e 
përgjithëshme në lidhje me disponimin e mjeteve 
shoqërore dhe me ndarjen e të ardhurave si dhe 
me mënyrën e realizimit të të drejtave dhe dety- 
rave të atyre organeve dhe organizatave. 


Prokuroria publike është organ i pavarur që bën 
ndjekjen penale dhe ndërmerr masat e mjetet juri- 
dike të caktuara me ligjë për të aplikuar në mëny- 
rë unike ligjën dhe për të mbrojtur ligjëshmerinë. 


Mbrojtja e vendit është e drejtë dhe detyrë e 
qytetarëve, bashkësive punonjëse, institucioneve dhe 
organizatave, si dhe e komunave dhe e Krahinës 
Socialiste Autonome të Kosovës. 

Krahina Socialiste Autonome e Kosovës, në për- 
puthje me kushtetutën dhe ligjën, merr masa për 
organizimin e mbrojtjes së vendit. 

Neni 56 

Krahina realizon detyrat dhe të drejtat e për- 
caktuara me kushtetutë dhe ligjë në fushën e mbro- 


jtjes popullore dhe të sigurimit shtetëror dhe sigu- 
ron e mbërron rendin publik dhe qetësinë. 

Neni 57 

Krahina nxit dhe ndihmon zhvillimin e lidhjeve 
ndërkombëtare në fushën e ekonomisë, arësimit, 
kulturës, mjeteve të informimit dhe të kulturës fi- 
zike. 

3. Krahina Autonome dhe komunat — marrëdhënjet 
dhe bashkëpunimi 

Neni 58 

Krahina ushtron ndaj komunave të drejtat dhe 
detyrat e përcaktuara me kushtetutë dhe bashkë- 
punon me komunat në realizimin e funkcioneve te 
tyre. 

Krahina përcakton organizimin teritorial të ko- 
munave. 

Në realizimin e të drejtave dhe detyrave te veta, 
Krahina mbështetet në bashkëpunimin e komuneve, 
të organizatave punonjëse dhe të organizatave të 
tjera vetëqeverisëse. 

Neni 59 

Organet krahinore ndaj organeve komunale ka- 
në të drejtat dhe detyrat e përcaktuara me kushte- 
tutë me këtë ligjë kushtetuese dhe me ligjë që u ta- 
kojnë organeve republikane, me përjashtim të atyre 
të drejtave dhe detyrave që me Kushtetutën e Re- 
publikës Socialiste të Sërbisë janë të përcaktuara 
si e drejtë dhe detyrë e Republikës, që i realizojnë 
organet republikane në mënyrë unike në tërë terito- 
rin e Republikës. 

Me ligjën krahinore mund të barten në kompe- 
tencën e organeve komunale disa punë, që janë e 
dr|ejtë dhe detyrë e Krahinës, me kusht që Krahina 
të sigurojë mjetet e duhura, respektivisht burimet e 
të ardhurave për kryerjen e tyre. 


Organet komunale sigurojnë zbatimin e ligjeve 
krahinore, e dispozitave tjera dhe të akteve të për- 
gjithshme dhe drejtëpërdrejt i zbatojnë, nëqoftëse 
zbatimi i tyre nuk është lënë ekskluzivisht në kom- 
petencën e organev/e krahinore. 

Organet krahinore mund të sigurojnë edhe drej- 
tëpërdrejt zbatimin e ligjeve krahinore e dispozita- 
.ve të tjera dhe akteve të përgjithëshme për zbati- 
min e të cilave janë kompetente organet komunale, 
nëqoftëse këto organe nuk i zbatojnë ato dispozita. 

Neni 60 

Kuvendi krahinor dhe organet tjera krahinore 
kanë për detyrë që në frymën e parimit të bashkë- 
punimit të Krahinës dhe komunave të shqyrtojnë 
nisiativën e organeve dhe organizatave në komunë 
në çështjet me interes të përbashkët. 

Organet krahinore të administratës dhe organiza- 
tat që i themelon Krahina për t'i kryer punët dhe 
detyrat me interes të përgjithëshëm për Krahinën, 
kanë për detyrë të përcjellin dhe të studjojnë çësht- 
jet në të cilat ekziston interesi i përbashkët i Krahi- 
nës dhe komunave dhe t’u japin nisiatdvë organeve 
kompetente krahinore për të marrë masa të du- 
hura dhe për të nxjerrë dispozita. 

Neni 61 

Krahina nxit dhe ndihmon bashkëpunimin recip- 
rok të komunave, të cilat i bashkojnë mjetet e veta 
për kryerjen e punëve të caktuara nga kompetenca 
e tyre ose për krijimin e kushteve për plotësimin 
e nevojave me interes të përbashkët, themelimin e 
organeve, organizatave dhe shërbimeve të përbash- 
këta, ndërmarrjen e akcioneve të përbashkëta dhe 
shkembimin e përvojave. 

Neni 62 

Komunat me vendimin e kuvendeve të veta, 
mund t’i besojnë Krahinës kryerjen e pimëve të cak- 
tuara me interes të përbashkët të tyre. 


4. Kompetencat e Krahinës në fushën e legjislacionit 
Neni 63 

Krahina rregullon me ligje krahinore e dispozita 
të tjera dhe aktje të përgjithshme çështjet me in- 
teres të përbashkët për jetën shoqërore-ekonomike, 
politike e kulturale dhe zhvillimin e Krahinës dhe 
me akte vetëqeverisëse e instrumente realizon m- 
teresat e përbashkëta të qytetarëve dhe të njerëz- 
ve punonjës të bashkuar në organizatat punonjese 
dhe organizatat tjera vetëqeverisëse dhe në ko- 


Në fushat, në të cilat Federata nxjierr ligje the- 
melore, si dhe në fushën e mbrojtjes popullore dhe 
të sigurimit publik, Krahina rregullon të gjitha 
çështjet dhe marrëdhënjet për të cilat është e au- 
torizuar Republika. 

Në fushat, në të cilat Federata nxjerr ligje te 
përgjithëshme, Krahina rregullon pavarësisht marrë- 
dhënjet në këto fusha, në përputhje me parimet e 
përcaktuara me ligjën e përgjithëshme. 

r Neni 65 

Çështjet dhe marrëdhënjet që rregullohen eks- 
kluzivisht me ligjën federative dhe çështjet e marrë- 
dhënjet në fushat në të cilat Federata nxjer ligje 
të plota, Krahina mund t’i rreguUojë vetëm atëherë 
kur për këtë është autorizuar me ligjën republika- 
ne. 

Neni 66 

Krahina mund të rregullojë marrëdhënjet dhe di- 
sa çështje në fushat, që rregullohen në mënyrë unike 
për tërë teritorin e Republikës vetëm mje ligjën repu- 
blikane, nëqoftëse për këtë është e autorizuar me 
këtë ligjë. 

Nëqoftëse me ligjën repubhkane, nxjerre pasi 
është marrë më parë mendimi i Kuvendit krahinor, 
rregullohen marrëdhënjet dhe çështjet në fushat 


ku Federata nxjerr ligje themelore dhe të përgji- 
thëshme dhe në fushën e mbrojtjes popullore 
dhe të sigurimit publik, caktohet që të gjitha ose 
disa dispozita të saj të aplikohen në tërë teritorin 
e Republikës, Kahina në këto raste mund të rregu- 
llojë marrëdhënjet dhe çështjet, nëqoftëse është e 
autorizuar me ligjën republikane. 

Nëqoftëse në këto fusha është nxjerrë ligja re- 
publikane pa mendimin paraprak të Kuvendit krahi- 
nor, ligja republikane aplikohet në teritorin e Krahi- 
nës gjersa të nxirret ligja krahinore. 

Neni 67 

Në fushat, në të cUat sipas kësaj Ligje kushte- 
tuese nxuren ligjet krahinore, komunat me dispo- 
zitat e veta mund t’i rregullojnë çështjet dhe ma- 
rrëdhënjet nëqoftëse për këtë janë të autorizuara 
me ligjën krahinore. 

Në këto fusha komunat mund t’i rregullojnë 
çështjet dhe marrëdhënjet edhepse nuk ka ligjë 
krahinore e po nëqoftëse nuk janë autorizuar me 
ligjën krahinore, vetëm nëqoftëse për këtë janë au- 
torizuar me ligjën federative ose republikane. 

Në fushat e tjera komunat, në kuadër të të drej- 
tave dhe detyrave të veta të përcaktuara me kushte- 
tutë, mund të nxjerrin dispozita për rregullimin e 
çështjeve dhe marrëdhënjeve me interes të drejt- 
përdrejtë për zhvillimin ekonomik, kultural, social 
dhe komunal të komunës. 

Neni 68 

Komunat mund të nxjerrin dispozita për zbati- 
min e dispozitave krahinore vetëm nëqoftëse për 
këtë janë të autorizuara shprehimisht me ligjën 
krahinore. 

Neni 69 

Të drejtat dhe detyrat e Krahinës i ustotrojnë 
organet krahinore në kuadrin e kompetencave të 


5*_9E. 




caktuara me Ligjën kushtetuese, ligjët krahinore 
dhe me dispozitat e tjera. 

Krahina përcakton pavarësisht organizimin e 
Kuvendit krahinor, Këshillit ekzekutiv krahinor, or- 
ganeve krahinore të administratës dhie të organeve 
të jurisprudencës. 

Qëllimet e veta politike, ekonomike dhe qëlli- 
met tjera me interes të përbashkët qytetarët i 
realizojnë edhe me anën e organizatave vetëqeveri- 
sëse që veprojnë në tërë teritorin e Krahinës. 


5. Barazia e gjuhëve dhe e shkrimit 


Neni 70 

Në Krahinën Socialiste Autonome të Kosovës 
është i barabartë aplikimi i gjuhës shqipe e ser- 
bokroatishte dhe i shkrimit të tyre. 

Në rajonet ku jetojnë edhe Turqit është i ba- 
rabartë aplikimi i gjuhës shqipe, sërbokroat'.shte e 
turqishte dhe i shkrimit të tyre. 

Organet, institucionet, organizatat punonjëse dhe 
orgamzatat e tjera në KraJiinë janë të detyruaia 
që gjatë punës t’i përmbahen parimit të barazisë se 
gjuhëve dhe shkrimit të kombeve e kombësive të 
Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës. 

Neni 71 


Në shkollat fiillore, të mesme, të larta dhe në 
fakultete, respektivisht në paralelet pranë këtyre 
institucioneve, sigurohen kushtet e mësimit në gju- 
hën amëtare, respektivisht në gjuhën shqipe, sërbo- 
kroatishte dhe turqishte. ; 


Pjesëtarët e kombeve dhe kombësive të tjera të 
Jugosllavisë kanë të drejtën e mësimit në gjuhën e 
vet në përputhje me ligjën krahinore. 




Neni 72 

Gjuha shqipe, sërbokroatishte dhe turqishte ja- 
në të barabarta si lëndë mësimi dhe si gjuhë jo 
amëtare mësohen në bazë të deklarimit në mënyrë 
vullnetare. 

Neni 73 

Me statutet e komunave përcaktohet më hollë- 
sisht dhe sigurohet aplikimi i barabartë i gjuhës 
shqipe e sërbokroatishte, respektivisht i gjuhës sër- 
bokroatishte, shqipe dhe turqishte në komunat ku 
jetojnë edhe Turqit. 

Me statutet dhe aktet e tjera të përgjithshme 
të organizatave punonjëse dhe të organizatave të 
tjera përcaktohet më hollësisht dhe sigurohet apli- 
kimi i barabartë i gjuhës shqipe e sërbokroatishte, 
respektivisht i gjuhës sërbokroatishte, shqipe dhe 
turqishte. 

Neni 74 

Secilit i garantohet e drejta që në procedurën 
para gjyqi ose organeve të tjera shtetërore dhe orga- 
nizatave të cilat gjatë ushtrimit të autorizimeve 
publike vendosin mbi të drejtat dhe obligimet e qy- 
tetarëve, të përdorë gjuhën e vet dhe në këtë pro- 
cedurë të informohet në gjuhën e vet për faktet. 

Qytetarët kanë të drejtë që në gjuhën e vet të 
paraqesin lutje, ankesa dhe parashtresa të tjera 
pranë organeve, institucioneve dhe organizatave pu- 
nonjëse që ushtrojnë autorizime publike dhe në gju- 
hën e vet të marrin përgjegje dhe akte të tjera me 
të cilat vendoset mbi të drejtat dhe detyrat e tyxe. 

Neni 75 

Realizimi i barazisë së gjuhës shqipe sërbokroa- 
tishte dhe turqishte dhe caktimi i kushteve më të 
hollësishme për aplikimin e tyre në pimën e Ku- 
vendit krahinor dhe organeve të itjera krahinore dhe 
organizatave, të cilat realizojnë të drejtat dhe dety- 










1} 


rat e Krahinës, si dhe rregullimi më i hollësishëm 
i zbatimit të parimit të barazisë së gjuhëve në Kra- 
hinë, rregullohet me ligjën krahinore dhe me aktet 
e tjera të përgjithëshme. 


ar konstitucionalizmin dhe ligjëshmërinë. Këtë të 
drejtë e ka gjatë ushtrimit të funkcioneve të veta 
edhe Gjykata e lartë e Kosovës. 

Neni 79 


6. Konstitucionalizmi dhe ligjëshmëria 


Neni 76 


Në Krahinën Socialiste Autonome të Kosovës 
gurohet mbrojtja e konstitucionalizmit dhe ligje- 
lmërisë në kuadrin e të drejtave dhe detyrave te 
rahinës. 

Kujdesi mbi konstitucionalizmin dhe ligjëshme- 
;në është detyrë e gjykatave dhe organeve të tjera 
ltetërore, organeve itë vetëqeverisjes shoqerore dhe 
secilit që ushtron funkcione publike ose funkcione 
i tjera shoqërore. 

Neni 77 


Gjykata e lartë e Kosovës, si bartëse, e mbroj- 
tjes së konstitucionalizmit dhe ligjshmërisë në ku- 
adrin e të drejtave dhe detyrave të Krahinës Socia- 
list^e Autonome të Kosovës siguron përputhshmërinë 
e ligjës krahinore me Ligjën kushtetuese dhe pëi- 
puthshmërinë e dispozitave të tjera krahinore me 
Ligjën kushtetuese dhe ligjet krahinore. 

Neni 78 

Krahina Socialiste Autonome e Kosovës ka të 
drejtë për mbrojtjen e të driejtave autonome të për- 
caktuara me kushtetutë, para gjykatës kushtetuese 
kompetente. 

Kuvendi i Krahinës Socialiste Autonome të Koso- 
vës dhe Këshilli ekzekutiv krahinor mund të fillojnë 
procedurën para Gjykatës kushtetuese të Jugosllavisë 
dhe Gjykatës kushtetuese të Sërbisë për të vlerësu- 


Nëqoftëse ligja krahinore ose ndonjë akt tjetër 
i përgjithshëm nuk është në përputhje me ligjën fe- 
derative, respektivisht me ligjën republikane, gjer në 
vendimin e Gjykatës kushtetuese kompetente do të 
zbatohet ligja federative, respektivisht ligja republi- 
kane. 

Neni 80 

Kuvendi i Krahinës Socialiste Autonome i Koso- 
vës do të abrogojë respektivisht anulojë aktin e 
Këshillit ekzekutiv krahinor ose të organit krahinor 
të administratës që është antikushtetues, në kundër- 
shtim me Ligjën kushtetuese ose i paligjshëm. 

Këshilli ekzekutiv krahinor ka të drejtë të pe- 
zullojë zbatimin e dispozitave ose të ndonjë akti tje- 
tër të përgjithshëm të Kuvendit komunal dhe të or- 
ganeve të tij, që janë në kundërshtim me kushtetutën, 
Ligjën kushtetuese dlie ligjën, gjersa të merret ven- 
i Gjykatës kushtetuese, respektivisht Gjykatës 
së lartë të Kosovës — Degës kushtetuese-gjyqësore. 

Neni 81 

Ligjet krahinore e dispozitat e tjera dhe aktet e 
përgjithshme shpallen para se të hyjnë në fuqi. 

Ligjet krahinore e dispozitat e tjera dhe aktet e 
përgjithëshme hyjnë në fuqi jo më parë se ditën e 
tetë pas shpalljes. 

Vetëm për arësye veçanërisht itë justifikuara 
mund itë caktohet që ligjet krahinore e dispozitat 
e tjera apo aktet e përgjithëshme <të hyjnë në fuqi 
brenda afatit më të shkurt se tetë ditësh. 

Dispozitat krahinore osle aktet e tjera të për- 
gjithshme nuk mund itë kenë efekt retroaktiv. Vetëm 
me ligjën krahinore mund të caktohet që disa norma 


Neni 85 


të saj dhe dispozitat të nxjerra na bazë të normave 
të këtilla, të kenë efekt retro-aktiv. 

Neni 82 

Ligjet krahinore e dispozitat tjera dhe aktet e 
përgjithshme shpallen në tekste autentike në gjuhen 
shqipe, sërbokroatishte dhe turqishtte në „Fletoren 
zyrtare të Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës”. 

Me statut, respektivisht me akt të përgjithshëm 
mund të caktohet që dispozitat e kuvendeve komuna- 
le, të organizatave punonjëse dhe organizatave të 
tjera të shpaUen, përpos gjuhës, Shqipe dhe Sërbo- 
kroatishte, edhe në gjuhen Turqishte. 

Neni 83 

Të gjitha aktet dhe masat e Këshillit ekzekutiv 
krahinor, organeve krahinore të administratës dhe or- 
ganizatave që ushtrojnë autorizime publike në ku- 
adrin e të drejtave dhie detyrave të Krahinës duhet 
të mbështeten në ligjë ose në dispozita të tjera të 
mbështetura në ligjë. 


Kaptina III 

KUVENDI I KRAHINËS SOCIALISTE AUTONOME 
T£ KOSOVËS 

' -1. Pozita dhe kompetenca 
Neni 84 

Kuvendi i Krahinës Socialiste Autonome të Koso- 
vës është organi më i lartë i pushtetit dhe organ i 
vetëqeverisjes shoqërore në kuadër të të drejtave 
dhe detyrave të Krahinës. 

Kuvendi ushtron të drejtat dhe detyrat e veta në 
bazë dhe në kuadër të Ligjës kushtetuese të Krahinës 
Socialiste Autonome të Kosovës, kushtetutës dhe li- 
gjeve. 

Kuvendi të drejtat dhe detyrat e veta i ushtron 
drejtpërdrejt ose me anën e organeve të veta ekzeku- 
tive, administrative dhe organeve të tjera të para- 
shikuara me këtë ligjë kushtetuese. 


Kuvendi krahinor, si bartës themelor i të drej- 
tave dhe detyrave të Krahinës Socialiste Autonome të 
Kosovës, drejtpërdrejt dhe ekskluzivisht: 

1. vendos mbi ndryshimin e Ligjës kushtetuese; 

2. nxjerr ligje krahinore dhe bën interpretime 
autentike të ligjeve krahinore; bën amnisti për vepra 
penale të caktuara me ligjën krahinore; 

3. aprovon planet shoqërore të Krahinës, buxhe- 
tin krahinor dhe llogarinë përfundimtare krahinore; 

4. aprovon planin regjional dhe planin e zhvilli- 
mit hapësiror të Krahinës; 

5. shqyrton çështjet politike dhe përcakton ba- 
zat e politikës në kuadër të të drejtave dhe detyrave 
të Krahinës; 

6. ushtron kontrollin politik të punës së Këshi- 
llit ekzekutiv krahinor dhe të organeve krahinore të 
administratës dhe orienton punën e këtyre organeve; 
ushtron kontroJlin e zbatimit të ligjeve krahinore, të 
planeve shoqërore krahinore, buxhetit krahinor dhe 
planeve financiare të fondeve krahinore; ushtron 
mbikqyrjen shoqërore; merr qëndrime parimore mbi 
raportet që shqyrton; 

7. zgjedh dhe revokon deputetët në Dhomën e 
kombeve të Kuvendit federativ; 

8. zgjedh dhe shkarkon nga detyra kryetarin dhe 
nënkryetarin e Kuvendit, kryetarët dhe anëtarët e 
komisioneve e të këshillave të Kuvendit, kryetarin 
dhe anëtarët e Këshillit ekzekutiv krahinor; emëron 
dhe shkarkon nga detyra sekretarët krahinorë, sekre- 
tarin e Kuvendit, sekretarin e Këshillit ekzekutiv 
krahinor dhe funkcionarët e tjerë dhe anëtarët e or- 
ganeve të qeverisjes, për të cilët kjo është caktuar 
me këtë Ligjë kushtetuese, me ligjën krahinore dhe 
me akt tjetër të Kuvendit; 

9. themelon gjykatat e kompetencës së përgjithë- 
shme dhe gjykatat e specializuara në teritorin e Kra- 
hinës. 

10. zgjedh dhe shkarkon nga detyra kryetarin dhe 
gjyqtarët e Gjykatës së lartë të Kosovës dhe të gjy- 


katave të tjera, kur kjo është caktuar me ligjë, emë- 
ron dhie shkarkon nga detyra prokurorin publik 
krahinor dhe prokurorët tjerë dhe zevendesit e tyre, 
kur kjo është caktuar me ligjë; emëron cihe . s ^ ar ^?” 
nga detyra avokatin publik krahinor; zgjedh dhe 
shkarkon nga detyra kryetarin dhe gjyqtaret e Gjy- 
katës krahinore të kundëTvajtjeve; 

11. shpail referendumin krahinor; 

12. shqvrton raportet e Gjykatës se larte te Ko- 
sovës e të gjykatave të tjera mbi zbatimin e ligjeve 
dhe mbi problemet e përgjithëshme te junspruden- 

CGS* 

13. themelon fondet krahinore. 

14. vendos mbi shpalljen e huave publike krahi- 

n ° r i5. jep pëlqimin mbi ndryshimin e teritorit të 
Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës; 

16. vendos mbi zgjatjen e mandatit te deputeteve 
të Kuvendit krahinor, në rastet e parashikuara m 

kushtetute^i vendQs edhe mbi çgshtjet e tjera dhe 
kryen edhe punë të tjera në kuadër te te drejtave 
dhe detyrave të Krahinës. 

Kuvendi mund të nxjerrë rezoluta dhe t u jape 
organeve krahinore, organizatave punonjëse e orgam- 
zatave të tjera vetëqeverisëse dhe kuvendeve komu- 
nale rekomandime, në të cilat shprehet mendimi ne 
lidhje me çështjet me interes të përgjithshem per 
Krahinën. 

2. Përbërja dhe zgjedhja 
Neni 86 

Kuvendin krahinor e përbëjnë: Dhoma krahinore, 
Dhoma ekonomike. Dhoma arësimore-kulturale, Dho- 
ma sociale-shëndetësore dhe Dhoma orgamzative-po- 
litike. 

Neni 87 

Dhoma krahinore ka 70 deputetë, të cilët janë 
delegatë të qytetarëve në komunë në teritorin e Kra- 


hinës dhe këta, proporcionalisht me numërin e bano- 
rëve të çdo komune, i zgjedh kuvendi i komunës. 

Dhoma ekonomike, Dhoma arësimore-kulturale, 
Dhoma sociale-shëndetësore dhe Dhoma organizative- 
politike kanë nga 50 deputetë, të cilët si delegatë të 
njierëzve punonjës, proporcionalisht me numërin e 
banorëve të çdo komune, i zgjedh kuvendi i komunës 
me delegatët e bashkësive punonjëse të organizatave 
punonjëse dhe organizatave të tjera nga fushat për- 
katëse të punës, të cilat i cakton ligja krahinore. 

Neni 88 

Propozimi dhe caktimi i kandidatëve për depu- 
tetë të Kuvendit krahinor bëhet në përputhje me 
ligjën krahinore. 


Nieni 89 

Të drejtë për t’u zgjedhur anëtar i Dhomës kra- 
hinore ka çdo qytetar që ka të drejtën e përgjithshë- 
me të zgjedhjës. 

Të drejtë për t’u zgjedhur anëtar i Dhomës eko- 
nomike, Dliomës arsimore-kulturale, Dhomës sociale- 
shëndetësore ahe Dhomës organizative-politike ka çdo 
njeri punonjës ose anëtari i organit të qeverisjes së 
organizatës punonjëse, respektivisht i bashkësisë pu- 
nonjëse në fushën përkatëse të punës, anëtari i or- 
ganit të qeverisjes së shoqatës së organizatave pu- 
nojëse dhe funkcionari i sindikatës në fushën për- 
katëse të punës. Këtë të drejtë e kanë edhe anëtarët 
e bashkësive të tjera dhe anëtarët e organeve të qe- 
verisjes së këtyre bashkësive në fushat përkatëse të 
punës clhe qytetarët që mirren me veprimtari nga 
fusha përkatëse e punës dhe për të cilët këtë e cak- 
ton ligja krahinore. 

Të drejtë për t’u zgjedhur anëtar j Dhomës or- 
ganizative-politike ka edhe funkcionari i organizatës 
shoqërore-politike ose i shoqatës, veprimtaria e së 
cilës ka të bëjë me çështjet nga fusha e sistemit sho- 
qëror-politik. 



Neni 93 


Neni 90 

Deputet i Kuvendit krahinor është i zgjedhur 
kandidati që ka fituar shumicën e votave të caktuar 
me ligjën krahinore. 

Neni 91 

Mandati i deputetëve krahinorë zgjat katër vjet. 

Çdo katër vjet zgjedhen të gjithë anëtarët e dho- 
mave të Kuvendit krahinor. 

Deputetit krahinor i pushon mandati edhe para 
se të kalojë afati për të cilin është zgjedhur kur: 
humh të drejten e zgjedhjes, revokohet nga ana e 
forumit elektoral, i pranohet dorëheqja nga ana e 
dhomës anëtar i së cilës është, me aktgjykim të plo- 
tëfuqishëm denohet për vepër penale të kryer me 
qëllim interesi personal, ose për vepër tjetër penale 
dënohet më tepër se gjashtë muaj burgim ose me 
dënim tjetër më të rëndë, si dhe në raste të tjera 
të parashikuara me ligjë. 

Deputeti i Kuvendit krahinor ëshfë i revokuar 
nëqoftëse për revokim ka votuar shumica e anëta- 
rëve të forumeve elektorale përcaktuar me Ligjën 
krahinore. 

Neni 92 

Askush nuk mund të zgjedhet më tepër se dy 
herë rresht deputet d Kuvendit. 

Deputeti i Kuvendit krahinor nuk mund të jetë 
njëkohësisht anëtar i Kuvendit federativ respekti- n 
visht i Kuvendit republikan, përveç anëtar i Dhomës 
së kombeve. 

Askush nuk mund të jetë njikohësisht anëtar i 
dy dhomave të Kuvendit krahinor. 

Funkcionari dhe punëtori i organit krahinor të 
axlministratës, gjyqtari të cilin e zgjedh Kuvendi, 
gjyqtari i Degës kushitetuese-gjyqësore si dhe funk- 
cionarët e personat e tjerë, të cilët i emëron Kuve- 
ndi, nuk mund të jenë njëkohësisht deputetë të Ku- 
vendit krahinor. 


Secila dhomë e Kuvendit kryen pavarësisht pu- 
nët e caktuara nga kompetenca e Kuvendit krahinor. 

Kuvendi krahinor, në seancën e përbashkët të të 
gjitha dhomave, kryen punët e caktuara nga kompe- 
tenca e vet. 

Kuvendi krahinor kryen punët e caktuara nga 
kompetenca e vet nëpër këshilla, komisione dhe në 
forume të tjera të dhomave dhe të Kuvendit. 

Neni 96 

Në seancën e përbashkët të të gjitha dhomave 
Kuvendi krahinor: 

1. vendos mbi ndryshimin e Ligjës kushtetuese 

,të Krahinës. . ....... 

2. jep pëlqim për ndryshimm e teritont te Kia- 
hinës Socialiste Autonome të Kosovës, 

3. zgjedh kryetarin dhe nënkryetarët e Kuvendit, 

4. zgjedh deputetët për Dhomën e kombeve të 
Kuvendit federativ, 

5. zgjedh kryetarët dhe anëtarët e komisioneve 
dhe këshillave të Kuvendit, 

6. nxjerr rregulloren e punës së Kuvendit, 

7. vendos mbi shpërndarjen e Kuvendit dhe mbi 
zgjatjen e mandatit të deputetëve dhe konstaton se 
kanë pushuar së ekzistuari rrethanat për shkak të 
të cilave mandati i deputetëve është zgjatur, 

8. kryen edhe punë të tjera, kur kjo është cak- 
tuar më këtë Ligjë kushtetuese, me kushtetutë ose me 
ligjë që Kuvendi t’i kryejë në mbledhjen e përbash- 
kët të të gjitha dhomave. 

Neni 97 

Dhoma krahinore me të drejtë të barabartë me 
dhomën tjetër kompetente të Kuvendit nxjerr ligje 
krahinore dhe akte të tjera dhe kryen punë të tjera 
nga kompetenca e Kuvendit, me përjashtim kur me 
këtë Ligjë kushtetuese është parashikuar që punët e 
caktuara t'i kryejë në mënyrë të pavarur dhoma për- 


Zgjedhjet e deputetëve të rinjë të Kuvendit duhet 
të mbahen jo më vonë se 15 ditë para se të kalojë 
periudha elektorale e deputetëve të cilëve u skadon 
mandati. 

Nëqoftëse është shpërndarë Kuvendi ose ndonjë 
dhomë e Kuvendit si dhe në rast pushimi të ma- 
ndatit të deputetit para afatit të caktuar, zgjedhjet 
duhet të shpallen jo më vonë se 15 ditë nga dita 
shpërndarjes, respektivisht nga dita e pushimit të 
mandatit. 

Nëqoftëse për shkak të rrethanave të parashikuara 
me kushtetutë është zgjatur mandati i deputetëve 
krahinorë, zgjeclhjet shpallen menjëherë pas pushimit 
të rrethanave për shkak të të cilave mandati i depu- 
tetëve është zgjatur. 

Mandati i anëtarëve të dhomës së posazgjedhur 
të Kuvendit vazhdon gjersa të kalojë koha për të 
cilën kanë qenë zgjedhur anëtarët e dhomës që është 
shpërndarë. 

Nga dita e shpalljes së zgjedhjeve e gjer në di- 
tën kur zgjedhen deputetët, nuk mund të kalojë më 
tepër se dy as më pak se një muaj. 

Me verifikimin e mandatit të deputetëve të rinjë 
pushon funksioni i deputetëve, mandati i të cilëve 
ka skaduar. 

Neni 94 

Procedura e kandidimit, mënyra e zgjedhjes dhe 
e revokimit të deputetëve të Kuvendit krahinor rre- 
gullohen me ligjë krahinore. 


3. Fushëveprimi dhe puna 
Neni 95 

Dhoma krahinore së bashku me ndonjë dhomë 
tjetër kompetente kryen me të drejta të barabarta 
punët nga kompetenca e Kuvendit krahinor. 


AK 


katëse e Kuvendit, ose që Kuvendi t'i kryejë në 
mbledhjen e përbashkët të të gjiitha dhomave. 

Neni 98 

Dhoma krahinore dhe Dhoma ekonomike me të 
drejta të barabarta: 

shqyrtojnë çështjet nga fusha e ekonomisë dhe 
e financave; 

nxjerrin ligje krahinore dhe akte të tjera në këto 
fusha; 

aprovojnë planet shoqërore të Krahinës. 

Neni 99 

Dhoma krahinore dhe Dhoma arësimore-kulturale 
me të drejta të barabarta: 

shqyrtojnë çështjet nga fusha e arësimit, shlcen- 
cës, artit dhe fusha të tjera të kulturës dhe të kultu- 
rës fizike; 

nxjerrin ligje krahinore dhe akte të tjera në këto 
fusha. 

Neni 100 

Dhoma krahinore dhe Dhoma sociale-shëndetëso- 
re me të drejta të barabarta: 

shqyrtojnë çështjet nga fusha e shëndetësisë, si- 
gurimit social clhe fushë të tjera të politikës sociale; 

nxjerrin ligje krahinore dhe akte të tjera në këto 
fusha. 

Neni 101 

Dhoma krahinore dhe Dhoma organizative-politi- 
ke me të drejta të barabarta: 

shqyrtojnë çështje nga fushëveprimi i mbrojtjes 
popullore, sigurimit shtetëror, sigurimit publik, juris- 
prudencës dhe çështje të tjera të sistemit shoqëror- 
politik; çështje nga fusha e pronësisë shoqërore, ma- 
rrëdhënjeve tokësore dhe marrëdhënjeve të tjera pro- 
nësore-juridike; çështje të sistemit të financimit të 
bashkësive shoqërore-politike; 


ah 


përcaktojnë. organizimin teritorial të komunave; 
vendosin mbi shpërblimet për punën e deputetë- 
ve dhe të funkcionarëve të tjerë krahinorë; 

nxjerrin ligje krahinore dhe akte të tjera në këto 

fusha; „ . .. 

aprovojnë buxhetin krahinor dhe llogarme per- 
fundimtare krahinore; 

vendosin për hyrjen borxh të Krahinës. 
kryejnë punë të tjera nga kompetenca e Kuvendit 
që nuk janë në fushëvteprim me të drejta të barabar- 
ta të Dhomës krahinore dhe të ndonjë dhome tjetër 
të bashkësive punuese ose në fushëveprim të pava- 
rur të ndonjë dhome tjetër. 

Neni 102 

Dhoma krahinore pavarësisht: 
zgjedh dhe shkarkon kryetarin dhe anëtarët e 
Këshillit ekzekutiv krahinor, kryetarët dhe anëtarë e 
këshillave dhe komisioneve të veta, kryetarin dhe gjy- 
qtarët e Gjykatës së lartë të Kosovës, kryetarin dhe 
gjyqtarët e Degës kushtetuese gjyqësore, si dhe te 
gjyqeve të tjera kur kjo është caktuar me ligjë, krye- 
tarin dhe gjyqtarët e Gjykatës krahinore të kundër- 

vajtjeve; .. 

emëron dhe shkarkon sekretarët krahmore dhe 
zëvendësit e tyre, si dhe eprorët e tjerë të organeve 
dhe organizatave krahinore, sekretarin e Kuvendit 
dhe sekretarin e Këshillit ekzekutiv krahinor, proku- 
rorinë publik krahinor, avokatin publik krahmor dhe 
funkcionarët e personat tjerë anëtarët e orga,neve të 
qeverisjes për të cilët kjo është caktuar me ligjë ose 
me ndonjë akt tjetër të Kuvendit për it’i zgjedhur, 
respektivisht, emëruar Kuvendi, përveç funksionarëve 
për të cilët më këtë Ligjë kushtetuese ose me ndonjë 
akt tjetër të Kuvendit është caktuar që t'i zgjedhin 
ose emërojnë të gjitha dhomat ose ndonjë dhomë 
përkatëse; 

reahzon të drejtat e Kuvendit në pikëpamje të 
përgjegjësisë së organit politik-ekzekutiv dhe të fun- 
ksionarëve krahinorë përpara Kuvendit; 


vendos mbi amnistinë për vepra penale të cak- 
tuara me ligjën krahinore; 

kryen punë të tjera nga kompetenca e Kuvendit 
që nuk janë në fushëveprim të barabartë të dhoma- 
ve, në fushëveprim të pavarur të ndonjë dhome tje- 
tër ose në fushëveprim të mbledhjes së përbashktë 
të të gjitha dhomave. 

Neni 103 

Dhomat e bashkësive punuese, secila në fushë- 
veprimin e vet, mund të shqyrtojnë pavarësisht çësht- 
jet në lidhje me zbatimin.e ligjeve krahinore dhe 
akteve të tjera të Kuvendit dbe çështje të tjera me 
interes të përbashkët për organlzatat punonjëse dhe 
organizatat të tjera vetëqeverisëse dhe për komuna 
me qëllim që të harmonizohen marrëdhënjet e ty- 
re dhe të zhvillohet bashkëpunimi reciprok. Këto 
dhoma, përkitazi me këto çështje, mund t’u japin re- 
komandime organizatave punuese dhe organizatave 
tjera vetëqeverisëse, komunave, bashkësive punuese 
ahe organeve shtetërore. 

Secila nga këto dlioma në fushëveprimin e vet 
mund të kërkojë raporte nga Këshilli ekzekutiv kra- 
hinor dhe t’i bëjë pyetje. 

Secila nga këto dhoma, në fushëveprimin e vet, 
mund të kërkojë raporte clhe spjegime nga sekreta- 
rët krahinorë dhe funkcionarët e tjerë të cilët i udhë- 
heqin organet krahinore të administratës. 

Neni 104 

Deputetët për Dhomën e kombeve të Kuvendit 
federativ, Kuvendi i zgjedh nga radhët e anëtarëve të 
vet dhe të qytetarëve që kanë të drejtë votimi. 

Mënyra e kandidimit dhe zgjedhja e anëtarëve të 
Dhomës së kcmbeve caktohet me ligjë. 

Neni 105 

Çdo dhomë vendos plotfuqishëm me shumicë vo- 
tash në mbledhjen në të cilën merr pjesë shumica 


fi T.iaia Vii«:htphi0«w TTQATf 


A0\ 


e anëtarëve të dhomës, me përjashtim kur sipas kë- 
saj Ligje kushtetuese kërkohet shumica e veçantë. 

Kuvendi krahinor, në mbledhjen e përbashkët 
të të gjitha dhomave, vendos plotëfuqishëm me shu- 
micë votash, me përjashtim kur sipas kësaj Ligje 
kushtetuese kërkohet shumica e veçantë. Për vendime 
të plotfuqishme në mbledhjen e përbashkët është e 
nevojshme prania e shumicës së anëtarëve të secilës 
dhomë. 

Neni 106 

Të drejtë propozimi të ligjeve krahinore dhe të 
akteve të tjera ka çdo anëtar në dhomën e vet, Kë- 
shilli ekzekutiv krahinor, këshilli i Kuvendit, orga- 
net krahinore të administratës si dhe kuvendet ko- 
munale. 

Çdo dhomë mund të propozojë nxjerrjen e ligjeve 
krahinore dhe akteve të tjera nga fushëveprimi i dho- 
mës tjetër. 

Kërkesa për nxjerrjen e ligjeve krahinore dhe 
akteve të tjera mund të bëhet edhe nga organizatat 
punojëse e organizatat e tjera vetëqeverisëse, organi- 
zatat shoqërore dhe qytetarët. 

Propozimi i ligjës krahinore ose i ndonjë akti 
tjetër të përgjithshëm, i cili nuk bëhet nga Këshilli 
ekzekutiv krahinor, i dërgohet Këshillit ekzekutiv 
për të dhënë mendim para se të shqyrtohet në Ku- 
vend. 

Neni 107 

Çdo dhomë, gjatë shqyrtimit të ligjës ose të ndo- 
një akti tjetër, në nxjerrjen e të cilit nuk merr pjesë, 
mund t’u propozojë dhomave kompetente ndryshimin 
ose plotësimin e aktit të këtillë, nëqoftëse është fjala 
për çështjen e interesit të përbashkët për njerzit pu- 
nonjës që ajo përfaqëson. 

Nëqoftëse nuk e pranojnë propozimin e këtillë, 
dhomat kompetente mund të nxjerrin ligjën ose ak- 
tin tjetër vetëm pasi të zbatohet procedura e veçantë 
e parashikuar me Rregulloren e punës së Kuvendit 
krahinor për shqyrtimin e çështjes kontestuese nga 


50 


ana e dhomave kompetente dhe Dhomës që e ka 
dhënë këtë propozim. 

Me Rregulloren e punës së Kuvendit krahinor 
përcaktohet mënyra e pjesëmarrjes së secilës dhomë 
të bashkësive punuese r.ë shqyrtimin e propozimit të 
planit shoqëror të Krahinës, buxhetit krahinor dhe 
llogarisë përfundimtare si dhe në procedurën e zgje- 
dhjes, emërimit, respektivisht shkarkimit të anëta- 
i it të organeve kolegiale, funksionarëve krahinore 
dhe anëtarëve të organeve të qeverisjes së organiza- 
tave që zgjedh respektivisht emëron Kuvendi kra- 
hinor, si dhe të drejtat e caktuara të këtyre dhomave 
në shqyrtimin dhe vendosjen mbi këto çështje. 

Neni 108 

Dhomat kompetente mund të vendosin që propo- 
zimi i ligjës krahinore të nxirret në diskutim pub- 
lik për të marrë mendimet dhe propozimet. 

Neni 109 

Çdo dhomë e Kuvendit mblidhet dhe vendos nda- 
mas në seancat e veta, por dhomat mund të vendosin 
edhe që të mblidhen dhe të punojnë bashkarisht. 

Dy dhoma, të cilat marrin pjesë me të drejta 
te barabarta në nxjerrjen e ligjës krahinore ose të 
aktit tjetër, mund të vendosin që ligjën ose aktin e 
tillë ta shqyrtojnë në mbledhjen e përbashkët. 

Dy ose më shumë dhoma mund të vendosin që 
në mbledhjen e përbashkët t'i shqyrtojnë çështjet 
me interes të përbashkët për këto dhoma. 

Kur dhomat vendosin të votojnë në mbledhjen 
e përbashkët, anëtarët e çdo dhome votojnë ndaras 

v °timi është publik nëqoftëse Kuvendi ose dho- 
mat, në përputhje me rregulloren e punës, nuk cak- 
tojnë që votimi të jetë i mëshehtë. 

Neni 110 

Kuvendi krahinor ka rregulloren e punës, të cilën 
e aprovon në mbledhjen e përbashktë të të giitha 
dhomave. 



Çdo dhomë e Kuvendit nxjerr rregulloren e vet 
të punës. 

Neni 111 

Çdo dhomë e Kuvendit bën pavarësisht verifiki- 
min e mandatit dhe vendos mbi çëshitjet mandato- 
imunitare të anëtarëve të vet. 

Neni 112 

Ligja krahinore ose akti tjetër, në nxjerrjen e 
të cilit marrin pjesë bashkarisht dy dhoma të Ku- 
vendit, konsiderohet se është nxjerrë kur është vo- 
tuar në tekstin identik në të dy dhomat. 

Nëqoftëse ky pëlqim nuk arrihet as pas dy shqyr- 
timeve " të njëpasnjëshme të çështjes kontestuese, 
dhomat formojnë komisionin e përbashktë me nu- 
mur të njëjtë anëtarësh, të cilit i besohet pcrpilinn 
i propozimit për zgjidhjen e konfliktit. 

Nëqoftëse në komisionin e përbashkët nuk arn- 
het pajtimi ose njëra dhomë nuk e pranon tekstin 
që e propozon komisioni, propozimi i ligjës krahinore 
ose aktit tjetër paraqitet në mbledhjen e përbashktë 
të të dy dhomave. Nëqoftëse as në mbledhjen e për- 
bashkët të të dy dhomave nuk arrihet pajtimi, pro- 
pozimi kontestues hiqet nga rendi i ditës së Kuven- 
dit, ,e mund të vihet përsëri në rend dite në bazë të 
propozimit të një dhome ose të Këshillit ekzekutiv 
krahinor pasi të kenë kaluar gjashtë muaj nga dita 
e heqjes nga rendi i ditës, ose para kësaj kohe, në 
bazë të vendimit të të dy dhomave. 

Neni 113 

Nëqoftëse për shkak të kontestit të krijuar në 
mes të Dhomës krahinore dhe dhomës tjetër kom- 
petente nuk ka mundur të aprovohet plani s’noqëror 
i Krahinës ose buxheti krahinor gjer në afatin kur 
këta duhet të hyjnë në fuqf të dy dhomat shpërnda- 
hen dhe konsiderohet se plani shoqëror e buxheti 
janë aprovuar në tekstin e votuar në Dhomën krahi- 
nore. 


Dhomat e zgjedhura rishtas mund të aprovojnë 
planin e ri shoqëror, respektivisht buxhetin e ri. 


4. Kryetari i Kuvendit dhe kryetarët e dhomave 

Neni 114 

Kuvendi krahinor ka kryietarin dhe një ose më 
shumë nënkryetarë, të cilët i zgjedh nga radhët e 
anëtarëve të të gjitha dhomave të Kuvendit. 

Çdo dhomë e Kuvendit ka kryetarin. 

Kryetari dhe nënkryetarët e Kuvendit dhe krye- 
tarët e dhornave, të cilët më parë e kanë ushtruar 
lcëtë funkcion katër vjet mund të zgjedhen përsëri 
në atë funkcion nëqoftëse për këtë ekzistojnë shka- 
qe të arësyeshme, mbi çka Kuvendi vendos më parë. 

Kuvendi ka sekretarin, të cilin e emëron dhe e 
shkarkon Dhoma krahinore. 

Nieni 115 

Kryetari i Kuvendit përfaqëson Kuvendin, thë- 
rret seancat e përbashkëta <të dhomave, kryeson 
seancat e përbashkëta të dhomave, kujdeset për 
zbatimin e Rregullores së punës së Kuvendit, nxjerr 
aktin mbi shpërndarjen e dhomave të Kuvendit 
në rastet e parashikuara me këtë Ligjë kushtetuese 
dhe shpall zgjedhjet për deputetët krahinorë. 

Neni 116 

Kryetari i Kuvendit nënshkruan dekretet mbi 
shpalljen e ligjeve krahinore pLhe aktet e tjera 
të nxjerra në seancën e përbashkët të të gjitha dho- 
mave dhe së bashku me kryetarët e dhomave për- 
katëse, nënshkruan aktet e Kuvendit që i kanë nxje- 
rrë dhomat, me përjashtim të rekomandimeve dhe 
rezolutave, të cilat i nënshkruajnë kryetarët e atyre 
dhomave të cilat i nxjprrin këto akte. 


Neni 117 

Kryetari i Kuvendit, me nënkryetarët e Kuvendit 
dhe kryetarët e dhomave, interpreton dispozitat e 
Rregullores së punës së Kuvendit dhe të dhomave në 
pikëpamje të kompetencës së dhomave dhe këshi- 
llave të Kuvendit dhe merr qëndrime përkitazi me 
çështjet e tjera me interes të përbashkët për punën 
e dhomave që i cakton Rregullorja e punës së Ku- 
vendit. 

Kryetari i Kuvendit mimd të thërrasi seancën 
e përbashkët të të gjitha dhomave mbi shqyrtimin 
e çështjeve me rëndësi të përgjithëshme politike. 

Kryetari i Kuvendit thërret seancën e përbashkët 
të të gjitha dhomave me propozimin e së paku 
tri dhomave të Kuvendit, kurse seancën e përbashkët 
të dy ose më shumë dhomave me propozimin 
e dy dhomave. 

Neni 118 

Seancat e secilës dhomë i thërret kryetari i dho- 
mës në bazë të vfendimit të vetë dhomës ose me 
nisiativën e vet dhe ka për detyrë të thërrasi sean- 
cën në bazë të propozimit të kryetarit të Kuvendit 
ose të Këshillit ekzekutiv krahinor dhe në raste të 
tjera kur është caktuar me këtë Ligjë kushtetuese. 

Nëqoftëse kryetari i dhomës nuk e thërret sean- 
cën e dhomës kur është caktuar me Ligjën kush- 
tetuese, dhoma do të thirret me thirrjen e dhjetë 
anëtarëve të saj ose të kryfetarit të Kuvendit. 


Neni 119 

Kryetari me nënkryetarët e Kuvendit, kryetarët 
e dhomave dhe funksionarët e tjerë e deputetët e 
Kuvendit, në përputhje me Rregulloren e Kuvendit, 
si Kryesi e Kuvendit, në kohë lufte ose në rast rre- 
ziku të drejpërdrejtë nga lufta, nëqoftëse nuk ekzi- 
ston mundësia e mbledhjes së Dhomës krahinore, 
kryejnë punët në lidhje me zgjedhjen dhe shkarkimin 


e anëtarëve të Këshillit ekzekutiv krahinor, sekreta 
rëve krahinorë dhe funksionarëve të tjerë që i emë- 
ron dhe shkarkon Dhoma krahinore, si dhe punët 
në lidhje me mandatin dhe të drejtat imunitare të 
deputetëve. 


5. Të drejtat dhe detyrat e deputetëve 
Neni 120 

Çdo deputet ka të drejtë t’i paraqesë dhomës 
anëtar i së cilës është, propozime të ligjeve krahi- 
noite ose akteve të tjera dhe të parashtrojë çështje 
të tjera nga fushëveprimi i dhomës. 

Deputeti ka të drejtë t’i propozojë dhomës, anë- 
tar i së cilës është, shqyrtimin e çështjeve që kanë 
të bëjne me politikën dhe punën e Këshillit ekze- 
kutiv krahinor, me zbatimin e dispozitave federative, 
Republikane dhe krahinore ose me punën e organeve 
krahinore të administratës. 

Çdo deputet ka të drejtë t’u bëjë pyetje Këshillit 
ekzekutiv krahinor ose funksionarëve, të cilët i 
udhëheqin organlet krahinore të administratës, për- 
kitazi me punën ose veprimtarinë e tyre nga kom- 
petenca e tyre ose nga kompatenca e organit për- 
katës. 

Neni 121 

Çdo deputet ka të drejtë të kërkojë informata 
nga sekretarët krahinorë dhe funksionarët e tjerë, 
të cilët i udhëheqin organet krahinore të administ- 
ratës. 

Sekretari krahinor ose fvmksionari, i cili e udhë- 
heqë organin krahinor të administratës, ka për de- 
tyrë t’i japë deputetit informatën e kërkuar. 

Neni 122 

Deputleti është përgjegjës para zgjedhësve dhe ka 
për detyrë t’i informojë zgjedhësit, respektivisht 



fcrumin elektoral në të cilin është zgjedhur mbi pu- 
nën e vet dhe mbi punën e dhomës, anëtarë i së ci- 
lës është. 

Deputeti ka të drejtë *të merrë pjesë në punën 
e kuvendit komunal, ku është zgjedhur. 

Në bazë të kërkesës së kuvendit komunal, ku 
është i zgjedhur deputeti ka për detyrë ta informo- 
jë Kuvendin mbi punën e vet dhe mbi punën e dho- 
mës, anëtar i së cilës është, si dhe në bazë të për- 
fundimeve të kuvendit komunal të paraqesë para 
dhomës propozimin ose mendimin e tij mbi çësht- 
jet nga kompletenca e dhomës, anëtar i së cilës 
është. 

Për të kryer detyrën e vet të deputetit, deputeti 
ka të drejtë të kërkojë shënime që i nevojiten për 
punën e tij në Kuvend, nga organet shtetërore dhe 
organizatat punojëse e organizatat e tjera vetëqe- 
verisëse, në komunën ku është . zgjedhur. 

Neni 123 

Deputeti i Kuvendit, në ushtrimin e funksionit 
të vet, gëzon imunitetin në bazë të dispozitave të 
kushtetutës dhe të kësaj Ligje kushtetuese. 

Deputeti krahinor nuk mund të merret në për- 
gjegjësi, • të burgoset ose të dënohet për mendimin 
e çfaqur ose për votën e dhënë në Kuvend. 

Deputeti krahinor, nëqoftëse mbështetet në 
imunitet në teritorin e Kraliinës Socialiiste Autonome 
të Kosovës, nuk numd të burgos(et, as kundër tij nuk 
mund të fillojë procedura penale pa pëlqimin e dho- 
mës kompetente të Kuvendit, me përjashtim të rastit 
kur burgosja është e obligiieshme me ligjë, ose 
kur gjindet në kryerje e sipër të veprës penale, 
për të cilën është i parashikuar dënimi me burgim 
të rëndë, dhe kur është rrezik të ikë. 

6. Këshillat dhe komisionet 
Neni 124 

Për shqyrtimin e propozim»eve të ligjeve krahino- 
re dhe akteve të tjera dhe për studimin dhe 


shqyrtimin e çështjeve të tjera nga lcompetenca e 
Kuvendit dhe fushëveprimi i dhomave të tij, Kuve- 
ndi dhe dhomat mund të formojnë komisione, kë- 
shilla dhe forume të tjera të përherëshme dhe të 
përkohëshme të punës. 

Mënyra e formimit, përbërja, fushëveprimi dhe 
autorizimet e forumeve të punës caktohen me rre- 
gulloren e punës dhe me venclimet e Kuvendit dhe 
të dhomave të tij. 


Neni 125 


Në Kuvendin krahinor formohet Komisioni për 
zgjedhje dhe emërime. 


Kryetarin dhe shumicën e anëtarëve të këtii ko- 
misioni a zgjedhin Dhoma krahinore dhe dhomat 
tjera nga radhët e deputetëve krahinorë, kurse një 
numër të caktuar anëtarësh e delegon Konferen- 
ca krahmore e Lidhjes socialiste itë popullit puno- 


Ti.-: tr . yesntjec perm- 

tazi me zgjedhjen, emërimet dhe shkarkimet nga 
kompetenca e Kuvendit si dhe çështjet e përgjithë- 
shme te politikës së kuadrave. 


7. Ndryshimi i Ligjës kushtetuese 

Neni 126 

Mbi ndryshimin e Ligjës kushtetuese të Krahi- 
nës Socialiste Autonome të Kosovës vendosin të gji- 
tha dhomat e Kuvendit krahinor në seancën e për- 
bashkët. 

Propozimin për ndryshimin e Ligjës kushtetuese 
mund ta paraqesë çdo dhomë e Kuvendit, Këshilli 
ekzekutiv krahinor os)e së paku 20 anëtarë të Kuve- 
ndit krahinor. 

Mbi propozimin për ndryshimin e Ligjës ku&hte- 
tue$e vendosin Dhoma krahinore dhe Dhoma organi- 
zative-politike në seanca të ndara. 


Nëqoftëse edhe pas shqyrtimit të përsëritur nuk 
arrihet pëlqimi mbi propozimin që të ndryshohet 
Ligja kushtetuese, propozimi për ndryshimin e Ligjës 
kushtetuese nuk mund të vihet përsëri në rend dite 
para se të kalojnë gjashtë muaj nga dita e shqyrti- 
mit. 

Neni 127 

Dhoma krahinore prcakton tekstin e projektit 
mbi ndrysbimin e Ligjës kushtetuese, të cilin e 
shqyrtojnë dhomat e tjera itë Kuvendit dhe japin 
menclimin e tyre për të. 

Kur merr mendimin nga dhomat e tjera. Dhoma 
krahinore përcakton propozimin për ndryshimin e 
Ligjës kushtetuese. 

Propozimi për ndryshimin e Ligjës kushtetuese 
mund të ketë formën e amandamentit dhe të ligjës. 

Ndryshimi i Ligjës kushtetuese është i aprovuar 
nëqoftëse për të votojnë dy të tretat e numrit të 
përgjithshëm të anëtarëve të Kuvendit krahinor. 

Nëqoftëse edhe pas dy shqyrtimeve të njëpas- 
njëshme nuk aprovohet ndryshimi i Ligjës kushte- 
tuese, propozimi për ndryshimin nuk mund të vihet 
përsëri në rend dite para se të kalojë një vit nga 
dita e shqyrtimit. 


Kaptina IV 

KËSHILLI EKZEKUTIV KRAHINOR 
Neni 128 

Këshilli ekzekutiv krahinor është organ i Kuve- 
ndit krahinor, i cili ushtron funkcionin politik-ekze- 
kutiv në lcuadër të të drejtave dhe të detyrave të 
Krahinës. 

Këshilli ekzekutiv krahinor përgjigjet për usht- 
rimin e funkcionit politik-ekzekutive, bazat e të 
cilit i përcakton Kuvendi krahinor. 


Neni 129 

Këshillin ekzekutiv krahinor e përbëjnë kryeta- 
ri numëri i caktuar i anëtarëve, të cilët Dhoma 
krahinortj i zgjedh nga radhët e anëtarëve të të gii- 
tha dhomave të Kuvendit. 

Neni 130 

Kuvendi zgjedh kryetarin e Këshillit ekzekutiv 
krahmor me propozimin e Komisionit për zgjedh- 
je dhe emërime. 

Anëtarët e Këshillit ekzekutiv Kuvendi i zgjedh 

bazë të propozimit të përbashkët të kryetarit 
të Këshillit ekzekutiv dhe Komisionit për zgjedhje 
dhe emërime. 

Këshilli ekzekutiv krahinor mund të ketë nji' 
ose më shumë nënkryetarë, të cilët Këshilli ekzeku- 
tiv i zgjedh nga radhët e anëtarëve të vet. 

Kryetari dhe anëtari 1 Këshillit ekzekutiv krahi- 
nor, i cili drejtpërdrejtë para kësaj ka ushtruar 
këtë funkcion katër vjet, mund të zgjedhet përsëri 
por këtë funkcion nëqoftëse për këtë ekzistojnë 
shkaqe të arësyeshme, mbi çka më parë vendos 
Kuvendi. 

Neni 131 

Kryetari i Këshillit ekzekutiv krahinor ka të 
drejtë t’i propozojë Dhomës krahinore që të shkar- 
kojë nga detyra ndonjë nga anëtarët e Këshillit 
ekzekutiv. 

Shkarkimi i kryetarit të Këshillit ekzekutiv kra- 
h.nor nga detyra si dhie dorëheqja e shumicës së 
anëtaiëve të Këshillit ka për pasojë dorëheqien e 
tere Këshillit. 

Gjersa të zgjedhet Këshilli i ri ekzekutiv krahi- 
nor, keshilli në dorëheqje, mbetet në detyrë. 

Neni 132 

Kur Këshilli ekzekutiv krahinor konsideron se 
nuk mund të sigurojë zbatimin e politikës që e për- 



cakton Kuvendi ose kur Kuvendi refuzon të aprovo- 
jë propozimin e ligjës krahmore, ndonjë akt tjetër të 
përgjithshëm apo masat që i propozon Këshilli, mund 
të japë dorëheqje, respektivisht të kërkojë shqyrti- 
min rreth votëbesimit. 

Dhoma krahinore, pavarësisht dhe në bazë te 
kërkesës së një apo më shumë dhomavie të bashkë- 
sive punonjëse, mund të parashtrojë çështjen e votë- 
besimit të Këshillit ekzekutiv kraliinor. 

Shqyrtimi mbi votëbesimin bëhet në Dhomën 
krahinore, e cila edhe vendos lidhur me këtë. 

Neni 133 


Këshilli ekzekutiv krahinor: 


1. kujdeset mbi zbatimin e politikës, të cilen e 
përcakton Kuvendi brenda të drejtave dhe detyrave 
të Krahinës; kujdeset mbi zbatimin e ligjeve krahi- 
nore, federative, e republikane dhe dispozitave te 
tjera, planeve shoqërore dhe buxhetit dhe akte\e të 
tjera të Kuvendit, i propozon Kuvendit përcaktmun 
e politikës; ushtron mbikëqyrjen mbi punën e orga- 
rt3VG krahnore të administratës dhe u jcp orientime 


të përgjithshme për punë; 

2. i propozon Kuvendit nxjerrjen e ligjeve krahi- 

nore dhe akteve të tjera dhe jep mendimin mbi 
propozimin e ligjeve krahinore, të cilat ia paraqe- 
sin Kuvendit dhomat e Kuvendit, këshillat e Kuve- 
ndit, kuvendet komunale, depuitetët ose organet kra- 
hinore të administratës; . .. 

3. përcakton propozimin e planit shoqeror te 

Kosovës, të buxhetit krahinor dhe të llogarisë për- 
fundimtare krahinore; . . „ , 

4. nxjerr dispozita për zbatimm e hgjeve krahi- 
nore dhe akteve të tjera të Kuvendit kur për këtë 


ëshitë i autorizuar; . 

5. nxjerr dispozita për zbatimin e ligjeve repu- 
blikane, kur për këtë është i autorizuar shprehimi- 
sht me atë ligjë dhe dispozita për zbatimin e ligje- 
ve federative, kur për nxjerrjen e këtyre dispozitave 
është autorizuar Këshilli ekzekutiv republikan; 


6. në përputhje me hgjën jep falje për vepra: 
penale të caktuara; 

7. përcakton parimet për organizimin e brend- 
shem dhe punën e organeve krahinore të admini- 
stratës; 

8. themelon shërbime profesionale të nevojshme 
për punën e Këshillit; 

9. në përputhje me ligjën, themelon org^nizata 
punonjëse dhe organizata të tjera për kryerjen e pu- 
nëve për nevojat e Këshillit dhe të organeve të tie- 
ra krahinore; 

10. abrogon aktet e organeve krahinore të ad- 
ministratës, të nxjerra jashtë procedurës admini- 
strative, që janë në kunclërshtim me dispozitat fë- 
derative, republikane ose krahinore dhe me dispozi- 
tat e Këshillit ekzeutiv krahinor; 

11. vendos mbi hyrjen borxh të Krahinës gjer në 
shumën e përcaktuar me aktin e Kuvendit; 

12. brenda autorizimeve ligjore disponon fondet 
e caktuara të Krahinës; 

13. disponon rezervën e buxhetit të Krahinës; 

14. propozon fillimin e procedurës për vlerësi- 
min e konstitucionalizmit dhe të ligjëshmërisë para 
Gjykatës kushtetuese të Jugosllavisë dhe Gjykatës 
kushtetuse të Sërbisë; 

15. kryen edhe punë të tjera të parashikuara 
me dispozitat federative, republikane dhe krahinore. 

Neni 134 

Këshiili ekzekutiv krahinor, gjersa të merret 
vendimi i Gjykatës së lartë të Kosovës — De^ës 
kushtetuese-gjyqësore, mund të ndalojë zbatimin e 
dispozitave dhe aktiti tjetër të përgjithshëm të Ku- 
vendit komunal dhe organeve të tij, që ianë në 
kundërshtim me Ligjën kushtetuese dhe ligjën kra- 
hinore. 

Neni 135 v 

Këshilli ekzekutiv krahdnor vendos mbi punët 
nga Kompetenca e vet në mbledhje. 


Në mbledhjet e Këshillit ekzekutiv kra,hinor, 
sekretarët krahinorë dhe funkcionarët e tjerë kra- 
hinorë, që udhëheqin organet krahinore të admini- 
etratës, për të calët kjo caktohet me ligjën krahi- 
nore, në punët që i përkasin fushëveprimit të tyre, 
kanë’ të drejta të njëjta si dhe anëtarët e Këshillit. 
Në bazë të autorizimit itë posaçëm të Këshillit këta 
funkcionarë mund ta përfaqësojnë Këshillin. 

Organizimi dhe mënyra e prmës së Këshillit ek- 
zekutiv krahinor përcaktohen me ligjën krahinore. 

Këshilli ekzekutiv krahinor mund të formojë 
forume të përherëshme dhe të përkohëshme të pu- 
nës, përbërja nga fushëveprimi i të cilave caktohen 
me aktin e Këshilit. 


Neni 136 

Kryetari i Këshillit ekzekutiv krahinor përfaqë- 
son Këshillin, kujdeset për zbatimin e përfundime- 
ve dhe për realizimin e masave të përgjithëshme 
dhe ,të politikës së Këshillit ekzekutiv krahinor. 

Kryetari i Këshillit thërret mbledhjet e Këshillit 
me nisiativën e vet, me kërkesën e kryetarit të Ku- 
vendit krahinor ose nëqoftëse këtë e propozon shu- 
mica e anëtarëve të Këshillit ekzekutiv. 

Krytetari i Këshillit koordinon punën e organe- 
ve krahinore të administratës për zbatimin e politi- 
kës së përgjithëshme të Këshillit. 

Neni 137 

Këshilli ekzekutiv krahinor i përgjigjet për pu- 
nën e vet Kuvendit. 

Kuvendi mund ta abrogojë ose të anulojë dis- 
pozitën ose aktin tjetër të Këshillit ekzekutiv kra- 
hinor, që është në kundërshtim me kushtetuitën, li- 
gjën, Ligjën kushtetuese dhe ligjën krahinore. 

Këshilli ekzekutiv krahnor ka për detyrë të in- 
formojë Kuvendin krahinor mbi punën e vet. 


Neni 138 

Këshilli ekzekutiv krahinor mund t’i propozojë 
Kuvendit krahinor ose dhomës kompetente të Ku- 
vendit, qe të shtyhet shqyrtimi i propozimiit të ligjës 
krahmore ose aktdt tjetër, ose për shqyrtimin e cë- 
shtjes së caktuar të formohet komisioni i përbash- 
ket nga anetarët e Kuvendit ose të dhomës kompe- 
tente ite Kuvendit dhe anëtarët e Këshillit ekzekutiv 
krahmor ose qe të thirret seanca e Kuvendit. ose e 
dhomes kompetente të Kuvendit, në të cilën ai do të 
paraqite qëndrimin e vet. 

Neni 139 

Këshilli ekzekutiv krahinor, në kohën e luftës 

noffil 6 raS i- rre u lku të ^ re jtpërdrejtë nga lufta, në- 
qoftese nuk eshte e mundur të mblidhen dhomat 

m°hf Kuvendit mund të nxjerri dekret-ligje 

mbi çeshtjet nga kompetenca e Kuvendit. 

-Këshilli ekzekutiv krahinor i paraqet për vër- 

tetu ^. Kuvendlt , ^et-^gjet Porsa Kuvendi^të kietë 
mimdesite të mblidhet. 

Mle dekret-ligjën, nëqoftëse e kërkojnë interesat e 
s . e vendit, mund të pezullohen disa dispo- 
tonometë kushtetu e se « Krahinës Socialiste Au- 
S f te Kcxsoves s ë kane të bëjnë me disa të drej- 

risëfe q rihi a f" Ve ^-' te ? ej ta të or 8anizatave vetëqeve- 
nsese, dhe te nderrohet përbërja dhe autorizirnet e 
organeve pohtike-ekzekutive, administrative e të tje- 
ra ne Krahmeh Socialiste Autonomte të Kosovës si 

Sime te K abr ° S ° hen OSe të ndr y sh °hen aktet e paligjë- 
shme te organeve krahinore të administratës dhe të 

Ko^vë?dhe^aktef^ Krahinën . Socia li5te Autonome të 
ivosoves dhe aktet e organizatave punojnëse e të nr- 

garnzatave itë tjera veiëqeverisëse. Me ketë deklret li 
të tjera percaktohet organizimi i organeve 










Kaptina V 

ADMINISTRATA KRAIIINORE 

Neni 140 

Për krverjen e punëve të administratës shtetë- 
rore nga kompetenca e Krahinës formohen sekreta,- 
riatet krahinore dhe organet e tjera krahinore te 
administratës. . 

Për kryerjen e punëve të caktuara profesionale 
administrative e të tjera në kuadër të të drejta- 
ve dhe detyrave të Krahinës, me ligjën krahmore 
mund të formohen pleqësitë dhe organet e organiza- 

tcit e tjera. v 

Selcretariatet krahinore, pleqësitë dhe organiza- 
tat që kryejnë punë me interes për Krahinën dhe 
organet e tjera të pavarura krahinore të admimst- 
ratës formohen e suprimohen dhe fushëveprrmi 1 
tyre caktohet me ligjën Krahinore. 

Neni 141 

Organet krahinore të adminisitratës kryejnë pa- 
varësisht punët nga kompetenca e tyre në bazë dhe 
në kuadër e ligjeve, Ligjës krahinore dhe dispo- 
zitave të tjera. 

Neni 142. 

Në kryerjen e punëve të administratës shftetëro- 
re organet krahinore të administratës, secili në fu- 
shëveprimin e vet, kanë për detyrë të përcjellin dhe 
të studjojnë vazhdimisht: zhvillimin dhe ecurinë e 
ekonomisë dhe të veprimtarive të tjera shoqërore 
në teritorin e Krahinës, aplikimin dhe zbatirrun e 
hgjeve dhe dispozitave itë itjiera dhe zbatirnin e pla,- 
neve shoqërore, programeve dhe masave të tjera në 
këto fusha, efektin e sistemit ekonomik dhe realizi- 
min e politikës vijuese ekonomike dhe pohtike e ma- 
save në veprimtaritë e tjera shoqërore, sd dhe duku- 
nitë dhe problemet që paraqiten në zhvillimin e kety- 


re veprimtarive dhe në aplikimin dhe zbatimin e 
dispozitave dhe masave të tjera. 

Për realizimin e këtyre detyrave organet krahi- 
nore të administratës: 

i paraqesin raport Kuvendit krahinor, Këshihit 
ekzekutiv krahinor dhe propozojnë ndërmarrjen e 
masave të nevojëshme në fusha të ndryshme dhe 
nxjerrjen e dispozitave ose akteve të tjera, për të 
cilat është e autorizuar Krahina; 

ndërmarrin drejtpërdrejt masa për të cilat janë 
të autorizuara; 

realizojnë të drejtën e mbikëqyrjes brenda auto- 
rizimeve të caktuara me ligjë dhe ligje krahinore; 

nxjerrin dispozita, akte administrative, dhe ndër- 
marrin veprime administrative për të cilat janë të 
autorizuara në bazë të dispozitave; 

propozojnë nxjerrjen e hgjeve krahinore dhe 
akteve të tjera të përgjithëshme; 

kujdesen për harmonizimin e veprimtarive të 
organeve komunale dhe organeve të organizatave 
punonjëse dhe të organizatave të tjera vetëqeverisë- 
se në punët që janë me interes të përgjithshëm për 
Krahinën. 

Organet krahinore të administratës i zbatojnë 
drejtpërdrejt hgjet dhe dispozitat e tjera vetëm kur 
për këtë janë të autorizuara shprehimisht me këto 
dispozita. 

Kryerja e disa punëve profesionale për ne- 
vojat e organeve krahinore dhe punëve të caktuara 
administrative në kuadrin e të drejtave dhe dety- 
rave të Krahinës me ligjën krahinore mund t’u be- 
sohet edhe organizatave vetëqeverisëse. 

Neni 143 

Propozimin për emërimin dhe shkarkimin nga 
detyrat e sekretarëve krahinorë, sekretarit të Këshi- 
llit ekzekutiv krahinor dhe funksionarëve të tjerë 
krahinorë të cilët i udhëheqin organet krahinore të 
administratës, për të cilët kjo caktohet me ligjën 
krahinore, Kuvendit ia paraqet Komisioni për zgje- 


] 



dhje dhe emërime pasi ta ketë marrë mendimin e 
Këshillit ekzekutiv krahinor. 

Këshilh ekzekutiv krahinor mund «të fihojë pro- 
cedurën për të shkarkuar nga detyra ndonjërin nga 
këta funksionarë. 

Funkcionari i cili ka ushtruar njerin nga këto 
funkcione katër vjet, mund të emërohet që ta usht- 
rojë përsëri këtë funksion më së shumti edhe katër 
vjet të tjera nëqoftëse këtë e kërkojnë shkaqe të 
arësyeshme. Kuvendi me propozimin e Komisionit 
për z° r jedhje e emërime, pasi ta kete marrë me 
ndimin e • Këshillit ekzekutiv krahinor, vendos më 
parë mbi arësyen e propozimeve të paraqitura që të 
bëhet përjashtim nga paruni i kufizimit të riemëri- 
mit. 

Neni 144 

Funksionarët krahinorë të cilët udhëheqin pu- 
nën e organeve të administratës, përgjegjen perso- 
nalisht për pimën e atij organi dhe për kryerjen e 
detyrave dhe punëve nga kompetenca e tyre. 

Neni 145 

Funksionarët krahinorë, të cilët udhëheqin or- 
o-anet krahinore të administratës, kanë për detyrë te 
hiformojnë Kuvendin krahinor dhe Këshillin ekze- 
kutiv krahinor mbi gjendjen në fushat përkatëse te 
administratës dhe punën e organeve që udhëhe- 
qin. 

Funksionarët krahinorë, të cilët udhëheqin or- 
ganet krahinore të administratës, me kërkesën e 
dhomave këshillave dhe komisioneve të Kuvendit 
krahinor, kanë për detyrë të japin informata dhe 
spjegime për çështjet nga fushëveprimi i organit qe 
udhëheqin si dhe të japin përgjegje në pyetjet e 
deputetëve. 


K i p t i n a VI 

GJYKATA E LARTË E KOSOVËS 
Neni 146 

Në Krahinën Socialiste Autonome të Kosovës 
ekziston Gjykata e lartë e Kosovës me pozitën, të 
drejtat dhe detyrat e Gjykatës së lartë republikans. 

Gjykata e lartë e Kosovës: 

1. përcakton qëndrimet parimore dhe botëkup- 
timet parimore juridike mbi çështjet që kanë rëndë- 
si për zbatimm unik të ligjeve krahinore nga ana e 
gjykatave të kompetencës së përgjithëshme, 

2. vendos, në përputhje me Ligjën, mbi mjetet 
e rregullta juridike kundër vendimeve të gjykatave 
të qarkut, 

3. vendos mbi mjetet e jashtëzakonshme juridi- 
ke kundër vendimeve të plotëfuqishme të gjykatave, 
me të cilat cënohet ligja në rastet e parashikuara 
me ligjë, 

4. vendos në përputhje me ligjën, mbi konfliktet 
admimstrative, 

?• Zgjidh konflikitet në lidhje me kompeteneat 
midis gjykatave në teritorin <e Krahinës. 

6. kryen punë të tjera të caktuara me iigjë. 

Neni 147 

Gjykata e lartë e Kosovës në Degën e posaçme 
kushtetuese — gjyqësore: 

1. vendos mbi përputhëshmërinë e ligjeve krahi- 
nore me Ligjën kushtetuese të Krahinës Autonome; 

2. vendos mbi përputhëshmërinë e dispozitave të 
tjera krahinore, dispozitave komunale dhe akteve të 
përgjithiëshme të organizatave punonjëse dhe të or- 
ganizatave të tjera vetëqeverisëse me Ligjën kush- 
tetuese dhe hgjën krahinore; 

3. kryen edhe punë itë tjera, që janë lënë në 
kompetencën e saj me ligjën krahinora. 


R7 


Gjykata e lartë e Kosovës — Dega kushtetuese 

_ gjyqësore përcjell dukuritë me interes për reali- 

zimin e konstitucionalizmit dh.e ligjëshmërisë dhe 
në bazë të kësaj i jep Kuvendit krahinor mendime 
dhe propozime për nxjerrjen e ligjeve krahinore dhe 
për marrjen e masave përkatëse. 

Neni 148 

Procedurën para Gjykatës së lartë të Kosovës — 
Degës kushtetuese — gjyqësore mund ta fillojnë: 

1. Kuvendi krahinor; 

i2. Këshilli ekzekutiv krahinor, me përjashtim 
të vlerësimit të përputhshmërisë së ligjeve krahinore 
me Ligjën kushtetuese; 

3. Gjykata e lartë e Kosovës, nëqoftëse çështja 
e konstitucionalizmit ose ligjëshmërisë çfaqet në 
procedurën para gjykatave; 

4. Kuvendi i komunës, organizata punonjëse ose 
organizata tjetër vetëqeverisëse, nëqoftëse me dis- 
pozitën krahinore, është cenuar e drejta e tyre e cak- 
tuar me këtë Ligjë kushtetuese; 

5. Prokurori publik krahinor, nëqoftëse çështja 
e përputhshmerisë së dispozitave dhe akteve &ë tjera 
të përgjiithëshme me Ligjën kushtetuese dhe me Li- 
gjën krahinore çfaqet në punën e Prokurorisë pu- 
blike. 

Gjykata e lartë e Kosovës — Dega kushtetuese 
— gjyqësore edhe me nisiativën e vet mund të fi- 
llojë procedurën për vlersimin e pëxputhshmerisë së 
ligjës krahinore ose të dispozitës tjetër të kuvende- 
ve komunale dhe të aMeve të përgjithëshme të or- 
ganizatave punonjëse dhe të organizatave të tjera 
vetëqeverisëse me Ligjën kushtetuese, respektivisht 
me ligjën krahinore. 

Me ligjën krahinore, përcaktohet në çfarë kush- 
tesh organet e tjera shtetërore, organizatat dhe qyte- 
tarët mund të fillojnë para Gjykatës së ilartë të Ko- 
sovës — Degës kushtetuese — gjyqësore procedurën, 
respektivisht të japin nisiativën për fillimin e proce- 
durës. 




Neni 149 

Kur Gjykata e lartë e Kosovës — Dega kushte- 
tuese gjyqësore konstaton se ligja krahinore nuk 
është në përputhje me Ligjën kushtetuese, Kuve- 
ndi krahinor ka për detyrë që brenda gjashtë muaj- 
ve nga dita e shpalljes së vendimit të Gjykatës së 
lartë të Kosovës të harmonizojë këtë ligjë me Li- 
gjën kushtetuese. 

Nëqoftëse Kuvendi krahinor brenda këtij afati 
nuk e harmonizon ligjën krahinore me Ligjën ku- 
shtetuese, del nga fuqia ajo ligjë, respektivisht dispo- 
zitat e saja, të cilat nuk janë në përputhje me 
Ligjën kushtetuese, gjë që Gjykata e lartë e Koso- 
vës do ta përcaktojë me vendimin e vet. 

Nëqoftëse, në rast mospajtimi të vendimit të ku- 
vendit komunal me ligjën krahinore, Gjykata e lartë 
e Kosovës — Dega kushtetuese — gjyqësore konsta- 
ton se ligja krahinore nuk është në përputhje me 
Ligjën kushtetuese, vendos që gjersa të merret ven- 
dimi përfundimtar për këtë të mos aplikohen dis- 
pozitat e ligjës krahinore, të cilat nuk janë në për- 
puthje me Ligjën kushtetuese. 

Kur Gjykata e lartë e Kosovës — Dega kushte- 
tuese — gjyqësore konstaton se ndonjë dispozitë, 
me përjashtim të ligjës krahinore, ose ndonjë akt 
tjetër i përgjithëshëm nuk është në përputhje me 
Ligjën kusihtetuese ose ligjën krahinore, do ta anu- 
lojë ose abrogojë këtë dispozitë ose akt, respekti- 
visht ato dispozita, të cilat nuk janë në përputhje 
me Ligjën kushtetuese ose me ligjën krahinore. 

Neni 150 

i 

Kur Gjykata e lartë e Kosovës — Dega kushte- 
tuese — gjyqësore, në procedurën për vlerësimin 
e përputhshmërisë së dispozitave ose të akteve të 
përgjithëshme me Ligjën kushtetuese, respektivisht 
me ligjën krahinore, konstaton se ligja krahinore ose 
dispozita tjetër nuk është në kundërshtim me Li- 
gjën kushtetuese, respektivisht me digjën krahino- 


RO 


re, me rastin e aplikimit të kësaj dispozite, mund të 
përcaktojë me vendim kuptimin e saj që i përgjigjet 
Ligjës kushtetuese, respektivisht ligjës krahinore. 

Neni 151 

Dega kushtetuese — gjyqsore përbëhet nga 
kryetari dhe katër gjyqëtarë. 

Kryetari dhe gjyqëtarët e Degës kushtetuese — 
gjyqsore zgjedhen për tetë vjet dhe mund të zgje- 
dhen përsëri vetëm edhe për periudhën e ardhshme 
prej tetë vjetësh. 

Gjysma e numërit të gjyqtarëve zgjedhen pas çdo 
katër vjetësh. 

Kryetari dhe gjyqtarët e Degës kushtetuese — 
gjyqësore nuk mund të jenë në të njëjtën kohë anë- 
tarë të Kuvendit krahinor, të Këshillit ekzekutiv 
krahinor as funksionarë apo punëtorë të organeve 
të administratës shtetërore ose të ndonjë gjykate 
tjetër. 

Kryetari dhe gjyqtarët e Degës kusntetuese — 
gjyqësore mund të shkarkohen nga detyra para ska- 
dimit të mandatit, në pajtim me ligjën, vetëm në- 
qoftëse vetë kërkojnë të shkarkohen, nëqoftëse dë- 
nohen me burgim për vepër penale, nëqoftëse hum- 
bin aftësinë për punë ose bëhën përherë të paaftë 
fizikisht për ushtrimin e funksionit të tyre. 

Kryetari dhe gjyqtarët e Degës kushtetuese — 
gjyqësore igëzojnë imunitetin sikurse edhe depute- 
tët e Kuvendit krahinor. 

Neni 152 

Me Ligjën kushtetuese përcaktohen më hollësisht 
kompetenca dhe organizimi i Gjykatës së lartë të 
Kosovës, si dhe kompetenca, procedura dhe efekti i 
vendimeve të Gjykatës së lartë të Kosovës — Degës 
kushtetuese — gjyqësore. 


Kaptina VII 
DISPOZITAT E FUNDIT 
Neni 153 

... K ->? ^igjë kushtetuese hyn në fuqi ditën e shpa 
1 K pvendin e Krahinës Autonome të Kosovë* 

e Metohise. 

.. kigjs kushtetuese shpallet në tekstin autentii 
ne gjuhen shqipe, sërbokroatishte dhe turqishte ni 
.’Fletoren zyrtare të Krahinës Socialiste Autonome 
te Kosoves . 


Neni 154 


zbatimin e kësaj Ligje kushtetuese dhe si- 
e kalimit në aplikimin e saj do të 
hgja e veçantë krahinore 


nxirret 


gurimin 


70 


L I G J A 


Në bazë të nenit 19, pilca 1, të Statutit të Krahi- 
nës Autonome të Kosovës e Metohisë, 

Kuvendi 1 Krahinës Autonome të Kosovës e Me- 
tohisë në mbledh.ien e përbashkët të të gjitha dho- 
mave, mbajtur më 24 shkurt 1969, merr 


V E N D I M 

PER SHPALLJEN E LIGJËS MBI ZBATIMIN E LI- 
GJËS KUSHTETUESE TË KRAHINËS SOCIALISTE 
AUTONOME TË KOSOVËS 


Shpallet Ligja mbi zbatimin e Ligjës kush- 
tetuese të Krahinës Socialiste Autonome të K°so- 
vës, e aprovuar në mbledhjen e përbashkët të të gji- 
tha dhomave të Kuvendit krahinor më 24 shkurt 1969. 

K. K. Nr. 01-389 Kryetari, 

Fadil Hoxha, d. v. 

Prishtinë, më 24. shkurt 1969 


MBI ZBATIMIN E LIGJËS KUSHTETUESE TË 
KRAHINËS SOCIALISTE AUTONOME TË KOSOVËS 


Neni 1 


Ligja kushtetuese e Krahinës Socialiste Autono- 
me te Kosovës hyn në fuqi dhe aphkohet kur ta 
shpallë Kuvendi i Krahinës Autonome të Kosovës e 
Metohisë, poqese në pikëpamje të aplikimit të disa 
‘ oispozitave të saj nuk është caktuar ndryshe me 
kete ligjë. 

Neni 2 

t 

Dispozitat e Ligjës kushtetuese me të cilat rre- 
gullohen ndryshe çështjet e rregulluara me normat 
ne fuqi të dispozitave krahinore, që sipas dispozitave 
të kesaj li-gje mbesin në fuqi giersa te harmonizo- 
hen me Ligjën kushtetuese, aplikohen nga dita e 
hyrjes në fuqi të ligjës me të cilën dispozita në 
fuqi harmonizohet me Ligjën kushtetuese, respekti- 
visht posa të kalojë afati i caktuar me këtë ligjë 
per këtë harmonizim. 


Neni 3 

Dispozitat krahinore, që nuk janë në pajtim me 
Ligjën kushtetuese, do të harmonizohen brenda një 
viti nga dita e hyrjes në fuqi të kësaj ligje. 

Këshilli ekzekutiv krahinor do të kujdeset për 
kryerjen e punëve nga alineja e sdpë'rme. 


Neni 4 


Neni 9 


Kuvendi krahinor me përbërjen dhe fushëvepri- 
min e tanishëm mund të nxjerrë ligje krahinore në 
të gjitha çështjet nga kompetenca e Kuvendit te 
Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës. 

Neni 5 

Të gjithë deputetëve të Kuvendit krahinor u 
skadon rhandati ditën e konstituimit të Kuvendit të 
ri të Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës për 
të cilin deputetët zgjedhen në zgjedhjet e rregullta 
që do të mbahen në vitin 1969. 

Neni 6 

Kuvendi i ri krahinor mblidhet jo më vonë se 
15 ditë nga dita e zgjedhjes së deputetëve të Kuve- 
ndit krahinor. 

Kuvendin e ri krahinor e thërret kryetari i Ku- 
vendit të Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës. 

Gjersa të zgjedhen kryetarët e dhomave të Ku- 
vendiit krahinor punën e mbledhjes së parë të seci- 
lës dhomë e kryeson anëtari më i vjetër i pranishëm 
i dhomës. 

Neni 7 


Sekretarët krahinorë e zëvendësit e tyre dhe 
udhëheqësit e organeve të tjera krahinore, të cilët i 
emëron Kuvendi, mbeten në krve të detyrës giersa 
të konstituohet Kuvendi krahinor. 

Udhëheqësit e organeve krahinore të cilët janë 
emëruar në këtë funkcion në prill të vitit 1967, kurse 
më parë kanë qenë në funkcionin e udhëheqësit të 
organeve krahinore 4 vjetë, mund të emërohen përsë- 
n në të njëjtin funkcion. 

Neni 10 


Nga diita e hyrjes në fuqi të kësaj ligje Dega e 
Gjykatës së lartë në Prishtinës vazhdon punën si 
Gjykatë e lartë e Kosovës me funkcione të Gjykatës 
së lartë të Republikës. 


Neni 11 

Ligja krahinore mbi Gjykatën e lartë të Kosovës 
— Degen kushtetuese — gjyqësore, do të nxirret 
brenda 6 muajve nga dita e hyrjes në fuqi të kësaj 
hgje. Me këtë ligjë do të caktohet edhe fiiiimi i pu . 
nës së Degës kushtetuese — gjyqësore. 

Neni 12 


Deputetët krahinorë të zgjedhur në prill të vi- 
tit 1967, të cilët më parë kanë qenë anëtarë të Ku- 
vendit të Krahinës Autonome të Kosovës e Metohi- 
së, mund të zgjedhen përsëri deputet krahinorë. 

Neni 8 

Këshilli ekzekutiv krahinor mbetet në funkcio- 
nin e vet gjersa të zgjedhet Këshilli ekzekutiv krahi- 
nor me përbërje të re dhe mund të marrë të gjitha 
masat e domosdoshme për kryerjen e detyrave të 
veta dhe të nxjerrë akte në kuadër të kompetencës 
së vet. 


Organet krahinore do të bëjnë ndërrimin e vu- 
lave kacrore dne te rrumomlaktta Orenaa gjasntë mu 
ajve nga dita e hyrjes në fuqi të kësaj ligje. Lib 
rat dhe formularët e tanishëm zvrtarë do të vazh- 
dojnë të përdoren, kurse emëri i Krahinës në to do 
te ndërrohet me rastin e botimeve të reja dhe jo më 
vonë se gjer në fund ,të vitit 1969. 

Neni 13 

Me hyrjen në fuqi të kësaj ligje shfuqizohen: 

Statuti i Krahinës Autonome të Kosovës e Me- 
tohisë dhe 



Vendimi mbi zbatimin e Statutit të Krahinës 
Autonome ftë Kosovës e Metohisë. 

Neni 14 

Kjo ligjë hyn në fuqi kur ta shpallë Kuvendi i 
Krahinës Autonome të Kosovës e Metohisë dhe do 
të shpa-llet në gjuhën shqipe, sërbokroatishte e tur- 
qishte në „Fletoren zyrtare të Krahinës Socialiste 
Autonome të Kosovës”. 




Vendimi mbi zbatimin e Statutit të Krahinës 
Autonome ftë Kosovës e Metohisë. 

Neni 14 

Kjo ligjë hyn në fuqi kur ta shpallë Kuvendi i 
Krahinës Autonome të Kosovës e Metohisë dhe do 
të shpa-llet në gjuhën shqipe, sërbokroatishte e tur- 
qishte në „Fletoren zyrtare të Krahinës Socialiste 
Autonome të Kosovës”. 


BHHxmHdu 

„NUVO 13HV HHH3MCAV3" AHH 
6961 


artox vq/HH'vct* wo3COUOM3 m 

V9030M 3HHfVdHOU 3HW0H01AV 
aMhMlOHLfVfHtlOD VHOMVC JOH9V10A 
AqJ3 c 1090dU0 O t WOHOMV9 VO 


V9O0OM HHMfVdHOU 

3HWOHoiav ajihMirmirvrHnoD 

HOMV2 MH3V1DA